Opodatkowanie marynarzy tematem posiedzenia komisji sejmowej

Przedstawiciele Stowarzyszenia Specjalistów Branży Morskiej wzięli udział w posiedzeniu Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, poświęconym praktykom Krajowej Administracji Skarbowej wobec marynarzy. Środowisko branżowe od lat wskazuje na nieprawidłowości w działaniach organów podatkowych oraz brak systemowych rozwiązań.

W opublikowanym 4 maja oświadczeniu SSBM podsumowuje przebieg obrad, ponownie podkreślając potrzebę pilnych zmian w podejściu administracji skarbowej do opodatkowania pracy marynarzy.

W posiedzeniu uczestniczyli przedstawiciele Stowarzyszenia Specjalistów Branży Morskiej, reprezentanci Ministerstwa Finansów - na czele z wiceministrem Jarosławem Nenemanem, przedstawiciel Prezydenta RP, kpt. ż.w. Tadeusz Hatalski, a także posłowie i reprezentanci środowisk związkowych. Zwrócono jednak uwagę na brak przedstawiciela Krajowej Administracji Skarbowej, którego udział - jak podkreślono - byłby niezbędny dla pełnego i rzetelnego omówienia problemów.

Jak wskazano w oświadczeniu, przedmiotem obrad były praktyki organów podatkowych w zakresie stosowania przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz mechanizmów takich jak ulga abolicyjna. Przedstawiciele SSBM zaprezentowali szereg powtarzających się, systemowych nieprawidłowości, które - ich zdaniem - stanowią podstawę do wszczynania postępowań wobec marynarzy.

„Szczególną uwagę zwrócono na sposób interpretacji pojęcia „transportu morskiego”, który - w ocenie środowiska - jest przez organy podatkowe zawężany w sposób nieuprawniony i sprzeczny z międzynarodową praktyką oraz celem regulacji. Podniesiono również problem wykorzystywania definicji pojęcia „eksploatacji” opartej na źródłach nienormatywnych, takich jak słowniki języka powszechnego, zamiast na wiążących przepisach prawa oraz utrwalonym dorobku interpretacyjnym” - czytamy w oświadczeniu.

Według Stowarzyszenia szczególnie niepokojące jest także podważanie przez organy skarbowe kompetencji kapitanów statków do wystawiania zaświadczeń dotyczących charakteru zatrudnienia oraz eksploatacji jednostki. Jak podkreślono, praktyka ta prowadzi do deprecjonowania roli najwyższego przełożonego na statku, której znaczenie jest jednoznacznie określone w przepisach prawa krajowego i międzynarodowego.

SSBM zwraca również uwagę na utrwaloną praktykę KAS polegającą na odmawianiu prawa do ulgi abolicyjnej w przypadku braku dowodu zapłaty podatku za granicą. Jak wskazano, działania te pozostają w sprzeczności m.in. z najnowszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego z grudnia 2025 roku.

W oświadczeniu przytoczono także konkretne przypadki obrazujące skalę problemu.

„Jeden z członków Stowarzyszenia przez okres czterech lat uzyskiwał pozytywne decyzje w zakresie ulgi abolicyjnej, by następnie – tuż przed upływem okresu przedawnienia – zostać objętym postępowaniem podatkowym, co rodzi poważne wątpliwości co do stabilności i przewidywalności działań organów państwa. Przedstawiciel NSZZ „Solidarność”, Pan Andrzej Kościk, zaprezentował natomiast przypadek oficera elektroautomatyka, który pomimo identycznego stanu faktycznego był przez lata traktowany w sposób rozbieżny przez różne organy podatkowe, co doprowadziło do jego dramatycznej sytuacji finansowej” - czytamy w oświadczeniu.

Jak podkreślono, obecna debata stanowi powrót do problemów sygnalizowanych już w 2017 roku, co wskazuje na brak systemowych rozwiązań oraz utrzymywanie się nieprawidłowych praktyk interpretacyjnych.

„Najbardziej wymownym potwierdzeniem skali problemu pozostaje analiza orzecznictwa sądowego, w którym w niektórych przypadkach dochodziło do pomijania definicji zawartych w umowach międzynarodowych na rzecz definicji zaczerpniętych ze Słownika Języka Polskiego PWN. Tego rodzaju praktyka budzi poważne zastrzeżenia w świetle postanowień Konwencji Wiedeńskiej o prawie traktatów i podważa zasadę pierwszeństwa wykładni traktatowej” - pisze SSBM.

Stowarzyszenie podkreśla, że sytuacja wymaga pilnej reakcji ze strony administracji publicznej. W jego ocenie konieczne jest wypracowanie jednolitej i przejrzystej praktyki stosowania przepisów podatkowych wobec marynarzy, zgodnej z prawem międzynarodowym, która zapewni tej grupie bezpieczeństwo prawne oraz odbuduje zaufanie do instytucji państwa.

SSBM deklaruje jednocześnie gotowość do współpracy z organami państwa, środowiskiem eksperckim i partnerami społecznymi w celu wypracowania stabilnego modelu opodatkowania pracy marynarzy.

Fot.: Depositphotos