Odra 2024: międzyresortowy zespół ds. Odry analizuje możliwości renaturyzacji rzeki

23 lipca 2024 r. odbyła się kolejna narada Międzyresortowego Zespołu do Spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na rzece Odrze. Spotkanie prowadziła Urszula Zielińska, wiceministra klimatu i środowiska.

Narada poświęcona była analizie bieżącej sytuacji na Odrze i Kanale Gliwickim, a także działaniom systemowym związanym z poprawą stanu ekologicznego rzeki.

Podczas spotkania eksperci przedstawili możliwości działań związanych z renaturyzacją Odry, w tym szczegóły Krajowego programu renaturyzacji wód powierzchniowych oraz Planów gospodarowania wodami.

Rozpoczęły się analizy i uzgodnienia, w jakim zakresie renaturyzacja może objąć Odrę oraz jej dopływy.

Planowane jest włączenie do analiz ekspertów z organizacji pozarządowej w ramach prac grupy roboczej działającej przy Międzyresortowym Zespole do Spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na rzece Odrze.

Równolegle trwają też prace nad nowelizacją specustawy odrzańskiej. Ministerstwo Infrastruktury zapowiada rezygnację z ponad 100 inwestycji hydrotechnicznych i wprowadzenie projektów renaturyzacji.

Trwa cykl roboczych spotkań ze spółkami górniczymi na Śląsku i Dolnym Śląsku, na temat możliwości budowy odsalarni, dla ograniczenia ilości zrzutów wód kopalnianych w dorzeczu Odry. Spółki, jak również Ministerstwo Przemysłu, deklarują pełną współpracę przy tworzeniu tego typu projektów. Spotkania odbywają się z inicjatywy i przy udziale przedstawicieli resortu klimatu i środowiska.

W Odrze obserwowany jest dalszy spadek liczebności „złotej algi”. Są to obecnie ilości śladowe. W Kanale Gliwickim sytuacja jest stabilna: populacja „złotej algi” utrzymuje się poniżej poziomu ostrzegawczego. Służby są przygotowane na wypadek potencjalnego, dynamicznego wzrostu populacji „złotej algi”.

Resort klimatu i środowiska na bieżąco monitoruje sytuację na rzece – obecnie sytuacja na Odrze i w Kanale Gliwickim ustabilizowała się, ale nie można wykluczyć wzrostu liczebności „złotej algi” i pojawienia się kolejnych, punktowych epizodów śnięcia ryb. Bieżące informacje, w tym dane monitoringu Odry są publikowane na stronie gov.pl/odra.

Do priorytetowych zadań międzyresortowego zespołu ds. Odry należy wskazanie bieżących działań dla zmniejszenia ryzyka zakwitów „złotej algi”. W ramach rozwiązań długofalowych zespół pracuje nad zmianami prawnymi i planami inwestycyjnymi dla poprawy jakości wód w dorzeczu Odry, zwłaszcza obniżenia zasolenia.

Obok monitoringu oraz bieżącego zarządzania ryzykiem na Odrze, zespół międzyresortowy kontynuuje też prace systemowe. Resort Przemysłu opracowuje plan inwestycyjny w celu obniżenia zasolenia wód Odry. Trwają prace nad strategią finansową dla działań na rzecz Odry. Rozwijany jest aktywny model hydrologiczny IMGW-PIB, który umożliwia prognozowanie sytuacji na rzece i „widzenie się” zrzutów przemysłowych.

W toku są prace nad zmianami regulacji prawnych, w tym nowelizacja specustawy odrzańskiej. Ministerstwo Infrastruktury planuje zmianę niektórych zapisów, m.in. usunięcie dużych inwestycji hydrotechnicznych i stworzenie katalogu działań służącego renaturyzacji rzeki.

Międzyresortowy Zespół do Spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i Zagrożeniom Środowiskowym na rzece Odrze tworzą resorty: klimatu i środowiska, infrastruktury, przemysłu, aktywów państwowych, rolnictwa oraz spraw wewnętrznych.

Poziom zagrożenia związany ze „złotą algą” jest obecnie niski. Niemniej służby pozostają w gotowości i kontynuują bieżące obserwacje terenowe.

W piątek 26 lipca 2024 roku pomiędzy Kanałem Gliwickim a rzeką Kłodnicą zaplanowano przeprowadzenie wizji terenowych, aby ocenić możliwości techniczne związane z potencjalnym użyciem preparatu hamującego rozwój „złotej algi”. Celem jest przygotowanie służb do szybkiej reakcji w sytuacji nagłego wzrostu populacji „złotej algi” w Kanale Gliwickim, co mogłoby spowodować ryzyko przedostawanie się dużych ilości tego glonu do rzeki Odry.

Fot. Depositphotos