Norwegia pełnoprawnym członkiem Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego

Choć nie jest krajem Unii Europejskiej, Norwegia dołączyła, jako pełnoprawny członek, do Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego (EU Strategy for the Baltic Sea Region, EUSBSR). W ten sposób ma stać się częścią strategicznego przywództwa i ustalania programu współpracy transnarodowej w regionie.

Dialog między Norwegią a państwami UE nad Morzem Bałtyckim zintensyfikował się i nabrał nowego tempa od 2025 roku. W październiku ub.r. minister spraw zagranicznych Norwegii, Espen Barth Eide, oficjalnie wystąpił o członkostwo w ramach współpracy. Po tym, jak Rada Unii Europejskiej 5 maja tego roku, ta przyjęła włączenie kraju do (EUSBSR) 18 maja. Komunikat formalizujący to włączenie. Pozytywna reakcja odzwierciedla szersze zaangażowanie UE we wzmacnianie współpracy z partnerami spoza UE w ramach strategii makroregionalnych. Sprawująca prezydencję Grupy Koordynatorów Narodowych Estonia odgrywała  kluczową rolę w promowaniu i finalizacji nowo utworzonego członkostwa:

– Z perspektywy strategicznej Norwegii region Morza Bałtyckiego zyskuje na znaczeniu dla Norwegii w ostatnich latach, przede wszystkim ze względu na trudną sytuację bezpieczeństwa w wyniku agresji Rosji na Ukrainę i stosowania przez nią środków hybrydowych – przekazał Espen Barth Eide.

–  Strategia dla Morza Bałtyckiego stanowi polityczne i strategiczne ramy współpracy między krajami regionu. Norwegia ma ponad 28 lat doświadczenia we współpracy w ramach programu Interreg w regionie i wierzę, że członkostwo w Strategii wzmocni współpracę w zakresie rozwoju regionalnego i pomoże w budowaniu bardziej odpornych regionów od północy do południa – zaznaczył norweski minister samorządu lokalnego i rozwoju regionalnego, Bjørnar Selnes Skjæran.

– Estonia serdecznie wita Norwegię jako dziewiąte państwo członkowskie Strategii. Członkostwo Norwegii jest ważnym krokiem w kierunku dalszego wzmocnienia Strategii i zacieśnienia współpracy między podobnie myślącymi krajami regionu Morza Bałtyckiego. Oczekujemy bliskiej, silnej i produktywnej współpracy opartej na wspólnych wartościach i ambicjach – powiedział minister spraw zagranicznych Estonii Margus Tsahkna.

W regionie Morza Bałtyckiego istnieją już długie tradycje wspólnego ustalania priorytetów i współpracy. Ideą leżącą u podstaw strategii terytorialnej jest to, że współpraca skoncentrowana tematycznie to zasobowy sposób na stawienie czoła wspólnym wyzwaniom. W ramach planu państwa członkowskie wskazały obszary, w których współpraca transnarodowa jest koniecznością i przynosi regionowi znaczną wartość dodaną. Plan Działania jest współtworzony przez ministerstwa, agencje i organizacje panbałtyckie, a zatwierdzany przez Grupę Koordynatorów Narodowych, w skład której wchodzą przedstawiciele wszystkich państw członkowskich.

Norwegia jest aktywna w kilku obszarach polityki w ramach Strategii od momentu jej powstania, a obie strony wyraziły wspólną ambicję pogłębienia i rozszerzenia praktycznej współpracy. Norwegia jest również od samego początku pełnoprawnym członkiem Programu Interreg Regionu Morza Bałtyckiego.  Przepisy unijnej polityki spójności i programu Interreg uznają strategie makroregionalne za ramy współpracy, programowania i wdrażania oraz zachęcają do dostosowania priorytetów finansowania do Planu Działania. Przykładowo, transnarodowe programy Interreg muszą przeznaczać co najmniej 80% środków na wdrażanie strategii makroregionalnych.

Sformalizowana współpraca ma podkreślać rolę Norwegii jako partnera o podobnych poglądach w rozwiązywaniu wspólnych problemów terytorialnych nie tylko w dziedzinie bezpieczeństwa cywilnego i odporności, ale także w kwestiach związanych ze zdrowiem, ekosystemami innowacji i spójnością społeczną.

Po dołączeniu do EUSBSR  Norwegia ma mianować ze swojej strony członków wszystkich 14 Grup Sterujących Strategii, co zapewni, że planowane działania uwzględniają poglądy i potrzeby całego regionu. Nadzór nad wyborem sprawuje norweski koordynator narodowy, Jens Erik Grøndahl z Ministerstwa Spraw Zagranicznych Norwegii.

Fot.: Depositphotos