Sytuacja nad Bałtykiem i rola współpracy na rzecz bezpieczeństwa Polski i Litwy

Mamy wspólnego wroga, dlatego współpraca między Polską i Litwą to kwestia bezpieczeństwa obu krajów - zaznaczył w poniedziałek marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty. Przewodniczący litewskiego Sejmasu Juozas Olekas podkreślił, że agresja Rosji na Ukrainę zasadniczo zmieniła świat, w którym żyjemy.

Przewodniczący litewskiego Sejmasu składa w poniedziałek wizytę w Warszawie, przed południem rozmawiał z marszałkiem Czarzastym. Następnie wystąpili na wspólnej konferencji prasowej.

Marszałek Sejmu podkreślił, że „było to spotkanie przyjaciół, którzy wspólnie myślą o przyszłości”. Rozmawiali m.in. o współpracy gospodarczej, a Czarzasty zaznaczył, że Polska jest dla Litwy największym partnerem gospodarczym. - Mamy zamiar to (współpracę gospodarczą) rozwijać - dodał.

Rozmowa dotyczyła też kwestii bezpieczeństwa, bo - jak powiedział marszałek Sejmu - „mamy wspólnego wroga”. - Rozmawialiśmy o sytuacji związanej z Bałtykiem, o sytuacji związanej z wojną na Ukrainie - w tej sprawie mamy identyczne stanowisko. Niepodległość i wolność Ukrainy, to jest bezpieczeństwo dla tego regionu, regionu wschodniej flanki NATO i UE - powiedział Czarzasty. Podkreślił też wagę wzmacniania takich krajów jak Litwa, Łotwa czy Estonia.

- Współpraca między Litwą i Polską, to jest bezpieczeństwo dla Litwy i dla Polski - podkreślił Czarzasty. Poinformował, że Olekas przyjął zaproszenie na spotkanie szefów parlamentów europejskich, planowane na maj 2027 r., które poświęcone ma być parlamentarnemu wymiarowi „nowej europejskiej tożsamości bezpieczeństwa”.

Ponadto poniedziałkowa rozmowa dotyczyła też mniejszości narodowych w obu krajach.

- Zgodziliśmy się, co do działań w najbliższym czasie, które musimy wspólnie wykonać. Rozmowa nie zawsze była łatwa w tej sprawie, ale była nacechowana wzajemnym zrozumieniem, rozsądkiem i przyjaźnią (...). Ta rozmowa dotyczyła używania języka mniejszościowego z jednej i drugiej strony, to jest kwestia zapisywania nazwisk w oryginalnej formie, to jest oficjalne nadawanie nazw miastom, ulicom i innym obiektom geograficznym w języku mniejszości. To jest wreszcie wydawanie, produkcja, tłumaczenie i tworzenie podręczników, jeżeli chodzi o Polskę w języku polskim na Litwie - mówił Czarzasty.

- Mamy wspólne stanowisko w tej sprawie, mamy jeszcze wiele do zrobienia. Ale wiemy, że żadne spory nie mogą przyćmić współpracy dotyczącej bezpieczeństwa, jak i gospodarki - zaznaczył marszałek Sejmu.

Olekas podkreślił, że Polskę i Litwę łączy wspólne dziedzictwo, doświadczenie historyczne oraz strategiczne cele, jakimi są życie w wolnej, bezpiecznej i prosperującej Europie.

- Jesteśmy wdzięczni naszym polskich kolegom, że możemy otwarcie mówić i konstruktywnie rozwiązywać kwestie związane ze społecznościami narodowymi - powiedział litewski polityk. Wyjaśnił, że chodzi m.in. o edukację, dziedzictwo kulturowo-historyczne, pielęgnowanie tradycji i pisownie nazwisk.

Również podkreślił znaczenie współpracy dla bezpieczeństwa krajów Europy środkowo-wschodniej. - Pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę zasadniczo zmieniła świat, w którym żyjemy. I tu Polska, Litwa i inne kraje bałtyckie są przykładem odpowiedzialnego podejścia do spraw bezpieczeństwa. I decyzja Sejmu litewskiego o przeznaczeniu aż 5,38 proc. PKB (na obronność), choć nie była łatwa, była konieczna i została zaakceptowana przez nasze społeczeństwo - powiedział Olekas.

Dodał, że w sesji wiosennej Sejm litewski zamierza zatwierdzić strategie bezpieczeństwa narodowego. - Mamy też ustawę o poligonie w Kopciowie, który znajduje się w bardzo ważnym miejscu dla Polski i Litwy. A w przyszłości będzie wykorzystany do ćwiczeń wojsk NATO - powiedział przewodniczący Sejmasu.

W kontekście bezpieczeństwa i tegorocznego szczytu NATO w Turcji podkreślił, że bardzo ważne jest utrzymanie jedności transatlantyckiej i obecności wojsk USA w Europie. - Jest to fundament naszego wspólnego bezpieczeństwa i obrony - potwierdził. Dodał, że inne kraje europejskie powinny również wydawać więcej na obronność w relacji do PKB.

Olekas wskazał również na znaczenie inwestycji infrastrukturalnych takich jak Via Baltica czy Rail Baltica.

Mówiąc o wspólnej historii, zwrócił uwagę, że w tym roku obchodzimy m.in. 120. rocznicę urodzin „wielkiego polskiego historyka i publicysty Jerzego Giedroycia, który aktywnie wspierał Litwę w jej walkach o niepodległość”. Litewski polityk złożył też życzenia z okazji zbliżającej się 235. rocznicy uchwalenie Konstytucji 3 maja.

Po konferencji prasowej z marszałkiem Sejmu litewski polityk udał się na spotkanie z marszałek Senatu Małgorzatą Kidawą-Błońską. (PAP)

kos/ mok/