IMO: dojdą opłaty od statków za emisje gazów cieplarnianych?

Pracująca w ramach Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) grupa robocza ds. emisji gazów cieplarnianych (ISWG-GHG) coraz bardziej skłania się do wprowadzenia opłat za emisję gazów cieplarnianych.

W zeszłym tygodniu odbyły się kolejne obrady grupy roboczej ds. emisji gazów cieplarnianych (ISWG-GHG) przy IMO. Wciąż trwają dyskusje na temat środków ograniczenia emisji gazów cieplarnianych (GHG) ze statków. Mają one uwzględniać „element techniczny”, regulujący stopniową redukcję intensywności emisji gazów przez paliwa morskie, oraz „element ekonomiczny”, oparty na mechanizmie ustalania cen emisji GHG w żegludze. Największe emocje wywołuje ten drugi. Czas nagli, bo szczegółowy projekt tego mechanizmu ma zostać przedstawiony na 83. posiedzeniu Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego (MEPC83) w kwietniu.

Grupa opracowuje propozycje bazując na projekcie „IMO net-zero framework”, opracowanym na poprzednim posiedzeniu MEPC 82. Ma on jednak zostać uzupełniony o uwagi i propozycje państw członkowskich i organizacji międzynarodowych, dotyczące możliwych zmian w konwencji MARPOL (Międzynarodowa Konwencja o Zapobieganiu Zanieczyszczaniu Morza przez Statki) 

Na ostatnim posiedzeniu rozmowy skupiały się m.in. na strukturze tzw. „elementu ekonomicznego”, organizacji stanowiącego jego część Funduszu IMO Net-Zero, podziale przychodów i wpływie na bezpieczeństwo żywnościowe. 

W bardzo ogólnym ujęciu, mechanizm ten miałby polegać na ponoszeniu przez statki (armatorów lub operatorów) opłat rocznych przeliczanych za tonę wyemitowanych gazów cieplarnianych. Pieniądze te miałyby trafić do wspomnianego funduszu. Według autorów opłata taka miałaby zmniejszać różnicę w kosztach między wysoko emisyjnymi paliwami kopalnymi a mniej emisyjnymi paliwami alternatywnymi. Jednocześnie zgromadzone w ramach Funduszu środki mają wspierać wykorzystanie i produkcję paliw nisko- i zeroemisyjnych.

To właśnie ten mechanizm ekonomiczny, wprowadzony odgórnie, ma być podstawowym środkiem wymuszającym na armatorach inwestycje w redukcję emisji GHG. On też skupia na sobie najwięcej uwagi zaangażowanych stron i instytucji.

Konsekwentnie podkreślamy potrzebę zastosowania środka ekonomicznego, który zniweluje różnicę kosztową między paliwami kopalnymi a czystszymi paliwami. Jeśli celem naszych prac w IMO jest dekarbonizacja, każdy środek musi odnosić się do tej kluczowej kwestii – komentował Bryan Wood-Thomas, wiceprezes ds. środowiska i klimatu w Światowej Radzie Żeglugi (World Shipping Council). 

Tymczasem Międzynarodowa Izba Żeglugi (International Council of Shipping) zwraca uwagę w komentarzu, że „nie osiągnięto znaczącego przełomu w kierunku finalnego porozumienia w sprawie uniwersalnej opłaty od emisji GHG statków”, choć zauważa, że pomysł ten jest powszechnie popierany przez branżę żeglugową jako „najlepszy mechanizm przyspieszający przejście do neutralności emisyjnej do 2050 roku”. Według ICS ok. 3/4 państw członkowskich IMO popiera system składek. 

Udało się jednak porozumieć w sprawie Funduszu, który ma zbierać opłaty za emisje GHG. 

– Chociaż ICS jest ogólnie zadowolona z postępów w zakresie nowego, radykalnego pakietu globalnych regulacji dotyczących redukcji emisji GHG, w tym mechanizmu ustalania cen emisji, pozostaje jeszcze wiele pilnej pracy do wykonania. Mimo rozbieżności w wielu kwestiach, cieszy fakt, że negocjacje przebiegają w pozytywnej i konstruktywnej atmosferze – komentował Guy Platten, sekretarz generalny ICS. 

Pozytywnie o idei mechanizmu opłat za emisje GHG wypowiada się też m.in. Międzynarodowe Stowarzyszenie Przemysłu Bunkrowego IBIA (International Bunker Industry Association). „Z pełnym szacunkiem dla stanowisk wszystkich państw członkowskich IMO, IBIA pragnie ponownie wyrazić swoje poparcie dla przyjęcia mechanizmu ustalania cen emisji GHG w żegludze, który ustanowiłby fundusz GHG IMO w celu wspierania sprawiedliwej transformacji, w tym rozwoju infrastruktury alternatywnych paliw do produkcji i dostaw dla międzynarodowej żeglugi. Taki fundusz GHG IMO uzupełniałby globalny standard paliwowy GHG, który IBIA również uznaje za niezbędny do stymulowania i ukierunkowania przyszłych inwestycji.” – napisała organizacja w oświadczeniu.