Greccy nurkowie zbadali wrak słynnego statku Britannic. Zaprezentowali artefakty z "bliźniaka Titanica"

Ministerstwo Kultury Grecji poinformowało o efektach podwodnych prac archeologicznych, jakie prowadzi zespół nurków, archeologów i naukowców na wraku zatopionego 109 lat temu statku Britannic, będącego bliźniaczą jednostką dla słynnego Titanica. Zaprezentowano m.in. wydobyte przedmioty, w tym dzwon pokładowy, naczynia i inne przedmioty z wyposażenia statku, a także codziennego użytku. Celem jest przybliżenie historii tej jednostki oraz jej epizodu związanego z I wojną światową, gdy został zatopiony w wyniku wpłynięcia na niemiecką minę morską.

Badania w ramach programu badawczego, pod nadzorem i kierownictwem Ministerstwa Kultury, Eforatu Zabytków Podwodnycj zostały przeprowadzone w dniach 6–13 maja 2025 roku. W ten sposób po raz pierwszy w historii wydobyto, w ramach przedsięwzięcia archeologicznego, obiekty z wraku, znajdującego się głębokości ponad 120 metrów. Prace związane z wydobyciem obiektów przeprowadził 11-osobowy zespół, składający się z profesjonalnych nurków głębinowych, wykorzystujących aparaty do oddychania pod wodą, o obiegu zamkniętym. Badania zorganizował brytyjski historyk-amator Simon Mills, założyciel Fundacji „Britannic”, a za bezpieczeństwo i organizację nurkowań odpowiadali I. Tzavelakos, Evan Kovacs i Richie Kohler. Podczas prac był obecny obecny trzyosobowy zespół greckich specjalistów, w którego skład wchodzili Evangelistis Dionysios, archeolog nurkowy, Fouseki Chrysa, konserwator nurkowy, oraz Mercenier Louis, technik podwodny, który sprawował nadzór i koordynację prac, odbiór znalezisk oraz przeprowadzenie pierwszych prac konserwatorskich. Jak informuje resort kultury, warunki na miejscu zatopienia wraku były szczególnie trudne ze względu na prądy, dużą głębokość i słabą widoczność.

Niektóre z obiektów wybranych podczas wstępnego planowania badań nie nadawały się do wydobycia ze względu na lokalizację i stan zachowania. Wszystkie artefakty, które zdecydowano się wydobyć z wraku, zostały podniesione przez zespół nurków za pomocą poduszek powietrznych, z zachowaniem bezpieczeństwa i ostrożności, biorąc pod uwagę wpływ powietrza, ciśnienia i atmosfery. Następnie umieszczono je w specjalnie zaprojektowanych skrzyniach, po czym natychmiast rozpoczęto proces ich oczyszczania z organizmów morskich. Po zakończeniu badań wszystkie obiekty zostały bezpiecznie przetransportowane do laboratoriów w Atenach, gdzie jest kontynuowany proces ich konserwacji. W planach jest ich włączenie do stałej wystawy Narodowego Muzeum Starożytności Podwodnych, które powstaje w Pireusie, w części poświęconej I wojnie światowej, gdzie wrak statku „Britannic” jest eksponatem honorowym.

Jak informuje ministerstwo, wśród pozyskanych przedmiotów szczególnie interesujące wśród odzyskanych przedmiotów są dzwon obserwacyjny statku, lewa lampa obserwacyjna, różne przedmioty należące do przenośnego wyposażenia pierwszej i drugiej klasy, ceramiczne płytki z dekoracji łaźni tureckiej, które znaleziono oddzielnie, a także lornetka obserwacyjna.

HMHS Britannic pierwotnie powstawał jako transatlantyk i następca słynnego Titanica. W 1914 roku, z powodu wybuchu I wojny światowej, został przejęty przez brytyjską armię i wcielony do sił morskich, jako jednostka pomocnicza, działająca jako pływający szpital. Swoje zadania wykonywała na Morzu Śródziemnym, nieopodal bliskowschodniego teatru działań wojennych, gdzie alianci walczyli głównie z Imperium Osmańskim, ale też sprzymierzonymi z nimi Niemcami i Austro-Węgrami. U wybrzeży greckiej wyspy Kea, gdy w 1916 roku zmierzał wraz z rannymi do placówki szpitalnej na wyspie Lemnos, wpłynął na niemiecką minę morską, w wyniku czego doszło do eksplozji i zatonięcia w niecałą godzinę. W odróżnieniu od bliźniaczego Titanica liczba ofiar była dużo mniejsza. Spośród 1065 osób na pokładzie zginęło 30, w dodatku w wyniku wypadku, gdy dwie szalupy ratunkowe zostały wciągnięte do wody przez śruby napędowe. Z racji na "pokrewieństwo" z dużo bardziej znanym transatlantykiem, który zatonął kilka lat wcześniej, jego historia też jest znana, prezentowana również w filmografii i opracowaniach naukowych.