Program SAFE - inwestycja w krajowe bezpieczeństwo i branżę zbrojeniową

Sejm przyjął 13 lutego rządową ustawę, która umożliwi Polsce skorzystanie z unijnego programu SAFE, przeznaczonego na rozwój bezpieczeństwa i obronności. Chodzi o  realizację potrzeb wojska, wsparcie Policji i Straży Granicznej oraz ochronę cyberprzestrzeni. Ma to wspomóc modernizację potencjału obronnego i przemysłowego kraju, jako że ponad 80% z prawie 200 mld zł w ramach pożyczki ma trafić do polskiej zbrojeniówki. w tym przypadku należy brać pod uwagę również realizację przedsięwzięć morskich.

Władze podkreśliły po przyjęciu ustawy, że środki z unijnego programu SAFE znacząco wzmocnią możliwości obronne  kraju. Rząd chce, żeby polskie przedsiębiorstwa zyskały podwójnie na przedsięwzięciu. Adam Szłapka, rzecznik rządu, podał że jednocześnie chodzi nie tylko o zamówienia w polskim przemyśle zbrojeniowym, ale też zachętę partnerów z UE, żeby swoją część z SAFE również wydawali w polskiej zbrojeniówce

– Agencja Uzbrojenia przygotowała zestawienie, z którego wynika, że w polskim przemyśle zbrojeniowym będzie alokowane między 80 a 90 proc. wydatków. Dlatego odezwali się lobbyści z wielu państw, którzy uważają, że te pieniądze powinny być wydane w ich krajach. A my uważamy, że te pieniądze powinny być wydane przede wszystkim w Polsce – podkreślił Cezary Tomczyk, wiceminister obrony narodowej.

Jednym z projektów, który będzie w większości finansowany z programu SAFE, jest budowa systemu antydronowego SAN. To projekt w ramach Tarczy Wschód, który został zaprojektowany w taki sposób, żeby w ciągu dwóch lat zbudować tarczę antydronową na naszej granicy. System SAN będzie miał wartość ok. 15 mld zł. W jego ramach 60% środków będzie wydanych w polskim przemyśle zbrojeniowym, w spółkach państwowych i prywatnych. 

Pojawia tu się pytanie, czy dofinansowanie z SAFE wpłynie też na realizację zamówień dla sił morskich. Aktualnie trwa budowa trzech niszczycieli min typu Kormoran II, dwóch okrętów rozpoznania radioelektronicznego programu "Delfin", okrętu ratowniczego programu "Ratownik", a także wielozadaniowych fregat programu "Miecznik". W I poł. tego roku ma zostać podpisana umowa wykonawcza na okręty podwodne programu "Orka". W tle są też inne przedsięwzięcia, związane z zamówieniami na okręty celem wymiany starszych jednostek nawodnych sił morskich, które od lat czekają na realizację. Na dwa z nich, "Hydrograf" (okręt hydrograficzny), "Supply" (okręt zaopatrzeniowy) i modernizację korwety patrolowej ORP Ślązak wstępne konsultacje rynkowe ogłoszono jeszcze w 2024 roku. Oprócz tego zapowiedziano też zakupy nowych jednostek nawodnych (nawet 10) i sprzętu dla Morskiego Oddziału Straży Granicznej.