Prezydent RP: Polska gotowa, by stać się "bramą północy" dla amerykańskiego gazu dla całego regionu

Strategicznym partnerem państw Trójmorza jest USA. Polska jest gotowa, by stać się „bramą północy” dla amerykańskiego gazu do całego regionu - powiedział we wtorek w Dubrowniku prezydent Karol Nawrocki. Dodał, że należy rozpocząć dyskusję nad powołaniem Banku Inicjatywy Trójmorza.

Nawrocki przebywa obecnie z wizytą w Chorwacji, gdzie wziął udział w XI Szczycie oraz Forum Biznesu Inicjatywy Trójmorza w Dubrowniku.

Na wspólnej konferencji prasowej z premierem Chorwacji Andrejem Plenkoviciem i prezydentem Słowacji Peterem Pellegrinim polski prezydent zaznaczył, że strategicznym partnerem państw Trójmorza jest USA oraz że Polska jest gotowa do tego, by stać się „bramą północy” dla amerykańskiego gazu do całego regionu i dla budowania odpowiedzialności i niepodległości energetycznej.

Prezydent ocenił też, że należy rozpocząć dyskusję o stworzeniu mechanizmów finansowania infrastruktury wokół Banku Rozwoju Trójmorza. Przekazał, że był to jeden z tematów dyskusji i zapewnił, że będzie apelował, by rozpocząć debatę nad powołaniem takiego Banku.

Nawrocki przekonywał, że wspieranie Inicjatywy Trójmorza to strategiczna konieczność Polski i państw regionu. Dodał, że przed koniecznością wzmacniania tego formatu stawia nas także budowanie wschodniej flanki NATO. - Zarówno w kontekście militarnym, wojskowym, gospodarczym, ekonomicznym i rozwoju wielu zjawisk, które śledzimy w Unii Europejskiej - zaznaczył.

Premier Chorwacji podkreślił, że 11. Szczyt Inicjatywy Trójmorza odbywa się w zupełnie innych warunkach geopolitycznych niż pierwszy szczyt, na którym był obecny. Jak zauważył, dziś kraje regionu mierzą się ze skutkami wojny na Ukrainie oraz na Bliskim Wschodzie. Mimo to, kraje będące członkami Inicjatywy odnotowują stosunkowo silny rozwój gospodarczy - zaznaczył.

- Kraje regionu mają bardzo dynamiczny wzrost, stanowią jedną trzecią populacji Europy i dobrze się rozwijają - podkreślił Plenkovic. Dodał, że szczególnie ważna dla naszego regionu jest jego współpraca oraz silne więzi ze Stanami Zjednoczonymi.

Prezydent Słowacji zaznaczył, że zjednoczenie i bliska współpraca krajów Inicjatywy Trójmorza owocuje mocną siatką połączeń kolejowych, drogowych i energetycznych, będących siłą tego regionu. Ocenił, że jest to „wspaniała inwestycja i warunek sine qua non, aby region mógł przetrwać w tych warunkach geopolitycznych”. - Bez wysiłków Polski i Chorwacji ta inicjatywa nigdy nie ujrzałaby światła dziennego” - podkreślił Pellegrini, dziękując przywódcom obu tych krajów.

Przywódcy Polski, Chorwacji i Słowacji pytani byli też przez dziennikarzy, czy mają wątpliwości co do lojalności Stanów Zjednoczonych wobec sojuszników w NATO.

Prezydent RP przypomniał, że krytykował już wcześniej wypowiedź premiera Donalda Tuska dla „Financial Times”. Szef polskiego rządu powiedział w wywiadzie dla brytyjskiego dziennika, że czasami „ma pewne problemy” z wiarą, że artykuł 5. Traktatu Waszyngtońskiego o wzajemnej obronie sojuszników w NATO nadal obowiązuje.

- Myślę, że ani ja, ani ci uczestnicy inicjatywy Trójmorza, którzy dzisiaj się spotkali, nie mają najmniejszych wątpliwości, że Stany Zjednoczone są nie tylko formalnie strategicznym partnerem Polski i Inicjatywy Trójmorza, ale dla Polski są także najważniejszym sojusznikiem - ocenił Nawrocki.

Prezydent dodał, że nie rozumie narastającego w przestrzeni Polski i Europy „antyamerykanizmu”, który -jak ocenił - wpływa niekorzystnie na relacje regionu ze Stanami Zjednoczonymi. Jego zdaniem USA jest fundamentem Sojuszu Północnoatlantyckiego, współgwarantując bezpieczeństwo m.in. wschodniej flanki NATO. - Więc w moim uznaniu Europa ma szansę na rozwój, wówczas gdy relacje transatlantyckie są budowane w odpowiedzialności i w partnerstwie - dodał.

Nawrocki zwrócił też uwagę na obecność sekretarza USA ds. energii Chrisa Wrighta na szczycie w Chorwacji. - Powinniśmy dyskutować o tym, jak budować relacje transatlantyckie, a nie starać się przekonywać Polskę, Europę i świat, że art. 5. jest kwestionowany, czy że nie potrzebujemy silnego okrętu transatlantyckiego - dodał.

Powołanie Inicjatywy Trójmorza zainicjowali prezydenci Polski Andrzej Duda i Chorwacji Kolinda Grabar–Kitarovic podczas spotkania przywódców państw regionu na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku w 2015 roku. Rok ten jest uznawany za początek współpracy trójmorskiej, natomiast inauguracyjny szczyt Inicjatywy odbył się w Dubrowniku w 2016 r.

Inicjatywa początkowo skupiała 12 państw członkowskich UE: Austrię, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię i Węgry. W 2023 r. grono to powiększyło się o Grecję i liczy obecnie 13 państw uczestniczących. Partnerami strategicznymi Inicjatywy Trójmorza są: Stany Zjednoczone, Japonia, Komisja Europejska i Niemcy.(PAP)

Z Dubrownika Adrian Kowarzyk

amk/ pab/ andr/ par/