Prawo. Kto nie musi wnosić o pozwolenie na badania naukowe na polskich obszarach morskich?

W Dzienniku Ustaw opublikowana została zmiana w ustawie o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej oraz ustawy o inwestycjach w zakresie budowy portów zewnętrznych. Precyzuje ona, jakie podmioty nie muszą wnosić o pozwolenie na prowadzenie badań naukowych na polskich obszarach morskich, a mogą się ograniczyć tylko do poinformowania właściwego urzędu morskiego. 

Dotychczas ustawa stanowiła, że „polskie osoby prawne i fizyczne mogą prowadzić badania naukowe na polskich obszarach morskich bez pozwolenia”. Zgodnie z prawem istniał jednak obowiązek poinformowania dyrektora właściwego urzędu morskiego o rejonie i sposobie prowadzenia badań na 14 dni przed ich rozpoczęciem oraz o zakończeniu badań.

Zwrot „polskie osoby prawne i fizyczne” nie był jednak wystarczająco precyzyjny. Nowa ustawa z dnia 20 marca 2025 opublikowana w Dzienniku Ustaw 28 marca precyzuje, kogo dotyczy ten zapis. To ważne szczególnie przez wzgląd na większą liczbę badań na morzu prowadzonych pod kątem morskiej energetyki wiatrowej. 

Nowe przepisy zmieniają „polskie osoby prawne i fizyczne” na „polskie osoby prawne, polskie jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej i polskie osoby fizyczne”, a następnie precyzują, że w przypadku „polskich osób prawnych i polskich jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej” rozumie się takie, które mają siedzibę na terytorium Polski. Z kolei przez „polskie osoby fizyczne” rozumie się osoby posiadające obywatelstwo polskie.

W ustawie wprowadzono także punk 1d, dodający, że w tych kategoriach muszą mieścić się zarówno „osoba informująca właściwego terytorialnie dyrektora urzędu morskiego o lokalizacji i sposobie prowadzenia badań, jak i wykonujący badania oraz armator statku, a także zlecający przeprowadzenie badań”, by prowadzący badania mogli ograniczyć się do informacji. W przeciwnym wypadku, jeśli któraś z zainteresowanych stron nie spełnia tych wytycznych, np. jest przedsiębiorstwem zagranicznym, należy uzyskać pozwolenie od ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, wydanej na drodze decyzji. W tym przypadku wniosek trzeba złożyć nie później niż na 3 miesiące przed przewidywaną datą rozpoczęcia badań. Wyjątek stanowią badania na potrzeby morskiej farmy wiatrowej lub związanych z nią urządzeń do wyprowadzenia mocy – w tym przypadku wniosek należy złożyć nie później niż miesiąc przed rozpoczęciem badań.