W Łebie powstaje największe w Polsce centrum archeologii podwodnej i historii rybołówstwa

W Łebie powstaje wyjątkowa instytucja – Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego, które stanie się największym oddziałem Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. O nowej placówce opowiedział nam Kazimierz Kleina, senator RP oraz burmistrz Łeby w latach 1990-1993.

Historia idei muzeum w Łebie sięga roku 1945. Już pierwsi polscy mieszkańcy miasta dostrzegali potrzebę utworzenia placówki morskiej. Choć wówczas projekt nie został zrealizowany, temat powracał przez dekady – od niewielkiej wystawy o ratownictwie morskim w latach 70. po kolejne starania samorządu w latach 90. Dziś muzeum staje się faktem.

– To będzie największy oddział Muzeum Morskiego i jedyny w całości dedykowany tematyce morza, rybołówstwa i archeologii podwodnej. W jego przestrzeni znajdzie się również część poświęcona nowym inwestycjom, w tym morskim farmom wiatrowym, które już dziś tworzą przyszłą historię Bałtyku – mówi senator Kleina.

Zakończenie II etapu budowy

W grudniu 2024 roku zakończono II etap budowy muzeum. Odbiory techniczne objęły m.in. testy przeciwpożarowe, kontrole instalacji, zabezpieczeń i systemów ochrony eksponatów. Placówka spełnia najwyższe standardy bezpieczeństwa.

Jeszcze przed zakończeniem prac wokół obiektu wykonano nasadzenia drzew, a do wnętrz trafił ważący ponad 4 tony eksponat – jednocylindrowy okrętowy silnik spalinowy z 1967 roku. To dopiero początek – wśród zapowiedzianych atrakcji znajdzie się również słynny „miedziowiec”, największy wrak wydobyty przez archeologów z Gdańska.

Kolejne lata (2025–2027) przyniosą trzeci etap inwestycji – produkcję i montaż wystawy stałej. To ambitne przedsięwzięcie zostało dofinansowane zarówno z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, jak i ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Imponujące wnętrza

Choć stała ekspozycja jest jeszcze w przygotowaniu, budynek zachwyca. „Imponująco prezentują się wnętrza Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego w Łebie (…) uchylamy dla Was drzwi i pokazujemy przestrzeń, która już wkrótce wypełni się opowieściami z dna morza, historią rybołówstwa i niezwykłymi znaleziskami z głębin Bałtyku” – poinformowało kilka dni temu muzeum w mediach społecznościowych.

Projekt architektoniczny, przygotowany przez warszawską pracownię Plus3Architekci, nawiązuje do morza, piasku i wiatru. Wykorzystano także rozwiązania ekologiczne, co wpisuje się w ideę zrównoważonej ochrony dziedzictwa.

– Budynek muzeum zaprojektowali młodzi architekci, którzy w niezwykle ciekawy sposób połączyli inspiracje morzem i wydmami. Obiekt już jest gotowy, a obecnie trwa aranżacja wystawy stałej. Jej otwarcie planowane jest na przyszły rok – informuje Kazimierz Kleina.

Przestrzeń nauki i edukacji

Nowy oddział NMM ma być nie tylko muzeum, ale też centrum edukacyjnym i badawczym. W jego strukturze działać będzie m.in. Centrum Badań Podwodnych UNESCO. Narodowe Muzeum Morskie nawiązało również współpracę z Biblioteką Miejską w Łebie – w planach są konkursy, spotkania literackie, targi książki morskiej oraz zimowe ferie dla dzieci.

Jeśli harmonogram zostanie utrzymany, muzeum otworzy swoje podwoje w 2027 roku. Wówczas Łeba zyska nowoczesną placówkę na międzynarodowym poziomie, która łączyć będzie archeologię podwodną, historię rybołówstwa i przyszłość energetyki morskiej.