Japonia rozpocznie próby wydobycia metali ziem rzadkich z dna oceanu, aby zmniejszyć zależność od Chin

Japonia rozpocznie testy głębinowego wydobycia 11 stycznia, wysyłając statek badawczy Chikyu w celu wydobycia osadów bogatych w metale ziem rzadkich z głębokości 6000 metrów pod Oceanem Spokojnym w pobliżu wyspy Minamitori. Miesięczne próby, zapowiedziane 8 stycznia, stanowią pierwszą na świecie operację ciągłego podnoszenia mułu bogatego w minerały z tak ekstremalnych głębokości i reprezentują kluczowy krok w strategii Tokio mającej na celu zmniejszenie zależności od chińskiego niemal-monopolu w łańcuchu dostaw metali ziem rzadkich.

Testy odbywają się w środku narastających napięć między Japonią a Chinami dotyczących dostępu do metali ziem rzadkich. 6 stycznia Pekin ogłosił zakaz eksportu do Japonii produktów podwójnego zastosowania, które mogłyby zwiększyć zdolności wojskowe, a państwowe media sugerowały, że Chiny mogą zaostrzyć licencjonowanie eksportu średnich i ciężkich pierwiastków ziem rzadkich. Według Japońskiej Organizacji ds. Metali i Bezpieczeństwa Energetycznego, Chiny kontrolują około 70 procent światowej produkcji metali ziem rzadkich i 90 procent mocy rafinacyjnych.

Strategiczne dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa dostaw

Ekspedycja statku Chikyu, trwająca do 14 lutego, ma na celu pozyskanie 350 ton metrycznych osadów dziennie przy jednoczesnym monitorowaniu wpływu na środowisko. Muł zawiera dysproz i neodym – niezbędne do produkcji silników pojazdów elektrycznych – oraz gadolin i terb wykorzystywane w produktach high-tech. W przypadku sukcesu Japonia planuje pełnoskalową demonstrację do lutego 2027 roku.

Japonia i Stany Zjednoczone podpisały w październiku 2025 roku umowę ramową w sprawie współpracy dotyczącej wydobycia, przetwarzania i rozwoju łańcucha dostaw metali ziem rzadkich. Premier Sanae Takaichi wskazała, że Tokio analizuje konkretne kroki mające na celu zaangażowanie Waszyngtonu w projekt Minamitori, który znajduje się około 1900 kilometrów na południowy wschód od Tokio w wyłącznej strefie ekonomicznej Japonii.

​Finansowana przez rząd inicjatywa pochłonęła od 2018 roku około 256 mln USD. Shoichi Ishii, dyrektor programu w Urzędzie Gabinetu, powiedział agencji Reuters, że celem projektu jest „zapewnienie krajowych dostaw w celu wzmocnienia bezpieczeństwa narodowego", a nie zysk komercyjny. Zaletą wydobycia głębinowego jest brak radioaktywnego toru i uranu występujących w lądowym wydobyciu metali ziem rzadkich.