Stabilny import ropy naftowej do Unii Europejskiej. Rosja w 2025 r. wyprzedziła USA

Unia Europejska jest drugim co do wielkości importerem ropy naftowej drogą morską na świecie, po tym jak w 2022 r. na krótko wyprzedziła Chiny. Import drogą morską do wspólnoty wzrósł o 4,7% r/r do 472,4 mln ton w 2023 r., przy czym UE odpowiadała za 21,9% światowego importu ropy naftowej drogą morską. W 2024 r. import ropy do UE-27 wzrósł o 10% r/r do 396,8 mln ton, informuje Banchero Costa Research w najnowszym raporcie z września 2025 r.

Być może Unia Europejska wysunie się na czołowe miejsce na rynku importerów ropy naftowej. Stanie się tak, jeśli kraje UE na poważnie wezmą słowa prezydenta Donalda Trumpa. Rosja w 2025 r. wyprzedziła USA w dostawach ropy naftowej. Niewątpliwie zdenerwowało to prezydenta Donalda Trumpa, który w sobotę napisał on na portalu Truth Social, że wystosował list do wszystkich państw NATO  „całego świata”.

Trump zadeklarował, że jest gotów nałożyć silne sankcje na Rosję pod warunkiem, że wszystkie kraje NATO przestaną kupować rosyjską ropę. „Jestem gotów nałożyć poważne sankcje na Rosję, gdy wszystkie państwa NATO zgodzą się i zaczną robić to samo, i gdy wszystkie państwa NATO przestaną kupować ropę od Rosji” - napisał Trump w poście.

Rotterdam otwarty na ropę z USA

Europejskim liderem wśród importerów ropy z USA jest Holandia.  Podążają za nią kraje spoza Europy: Korea Południowa, Kanada i Indie. W 2024 r. Holandia sprowadziła przez swoje porty na rynek europejski ropę naftową o wartości 23,61 mld USD. Wartościowo, to 19,9% amerykańskiego eksportu. W latach 2024–2025 Holandia kolejny rok z rzędu była największym odbiorcą amerykańskiej ropy naftowej. 

Rotterdam  posiada rozwinięty system magazynowania i dystrybucji ropy naftowej. To zapewnia średnią dystrybucję ropy naftowej na poziomie 825 tys. baryłek dziennie. Przy takich wolumenach odbioru ropy ze statków, oznacza to wzrost o 32% w porównaniu z rokiem poprzednim, wynika z analiz bloga US Import Data.

Dla porównania, Korea Południowa jest drugim co do wielkości importerem amerykańskiej ropy naftowej. Jej  wartość w 2024 r. przekroczyła 13 mld USD. Kanada, północny sąsiad USA, zajęła trzecie miejsce z importem o wartości ponad 10 mld USD w 2024 r. Wielka Brytania w ubr. importowała zbiornikowcami ropę z USA o wartości 8,54 mld USD, z 7,2% udziałem w amerykańskim rynku dostaw. 

Hiszpania: sprowadziła zbiornikowcami ze Stanów Zjednoczonych ropę w wartości 5,76 miliarda dolarów, zbliżając się do 4,9% udziału w rynku. Hiszpania jest ważnym rynkiem zbytu dla amerykańskiej ropy naftowej, z importem przekraczającym rocznie 5 mld dolarów. Strategiczne położenie kraju w Europie i duże zapotrzebowanie na energię sprawiają, że jest to atrakcyjny rynek  dla amerykańskiej ropy naftowej. 

Francja zamyka listę 10 największych partnerów korzystających z morskich dostaw  amerykańskiej ropy naftowej. Z importem przekraczającym 4 mld dolarów w 2024 r., Francja ma jedynie 3.6% udział w rynku amerykańskich dostaw. Zróżnicowane zapotrzebowanie kraju na energię i dobrze rozwinięta infrastruktura naftowa sprawiają, że jest to istotny rynek dla amerykańskiego eksportu ropy naftowej, podkreślają autorzy bloga US Import Data.

Światowe spowolnienie na rynku ropy

Globalny import ropy naftowej wzrósł jedynie o 0,4% r/r do 2 194,6 mln ton w okresie styczeń-grudzień 2024 r. (z wyłączeniem całego handlu kabotażowego), zauważają analitycy Banchero Costa Research na podstawie analizy danych śledzenia statków LSEG. 2025 r. rok rozpoczął się jeszcze gorzej i sytuacja nie polepszyła się istotnie latem.  Z analiz ruchu zbiornikowców z ropą w okresie styczeń-sierpień 2025 r., podaż przewozów ropy naftowej między portami  spadła o 0,6% r/r do zaledwie 1 462,4 mln ton.

Eksport z Zatoki Perskiej wzrósł niewiele, bo o 0,7% r/r do 586,5 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2025 r. Z terminali na rynek handlu morskiego ropą naftową wprowadzono 40,1% ropy naftowej. Eksport z portów rosyjskich (w tym ropy naftowej pochodzenia kazachskiego) spadł o 4,0% r/r w omawianym okresie 2025 r. do 149,7 mln ton. To zapewniło Rosji 10,2% udział w globalnej podaży ropy w handlu międzynarodowym. Dostawy z Ameryki Południowej wzrosły  o 7,5% r/r do 140,6 mln ton (9,6% udziału w rynku). 

Z Azji Południowo-Wschodniej eksport spadł o 10,8% r/r do 74,4 mln ton do sierpnie 2025 r. (co nieuchronnie odzwierciedla zmiany w wolumenie reeksportu ropy naftowej pochodzącej z Rosji). Z USA eksport spadł o 12,6% r/r do 118,6 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2025 r. To sprawiło, że Stany Zjednoczone zapewniły sobie jedynie 8,1% udziału w rynku. Stąd być może wynika apel Trumpa, o rezygnację z importu ropy rosyjskiej i zarazem zwiększenie tej z USA. 

Największym  importerem ropy naftowej drogą morską do sierpnia 2025 r. był przemysł ChRL. Chiny kontynentalne generowały 22,5% światowego handlu ropą naftową. Działo się tak mimo, że wolumeny importu do Chin spadły o 4,0% r/r do 327,0 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2025 r. Import do UE-27 zmalał o 4,5% r/r do 305,6 mln ton. Import krajów ASEAN wzrósł o 6,0% r/r do 189,3 mln ton. 

Import miesięczny ropy przez kraje UE w 2025 r. Źródło: Banchero Costa Research

Te dane obejmują również import z portów rosyjskich, który później został reeksportowany do innych części Azji. Indie zwiększyły import przez terminale ropy naftowej o 1,2% r/r do 158,6 mln ton w  2025 r. Import USA zmniejszył się  o 10,5% r/r do 82 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2025 r., wyliczyli eksperci Banchero Costa.

Unia Europejska druga na pudle

Unia Europejska ponownie jest drugim co do wielkości importerem ropy naftowej drogą morską. Import zbiornikowcami do Unii Europejskiej (27) wzrósł o 4,7% r/r do 472,4 mln ton w 2023 r. Kraje UE odpowiadają za 21,9% światowego importu ropy naftowej drogą morską. W 2024 r. import ropy do UE-27 wzrósł o 1% r/r do 396,8 mln ton. W okresie styczeń-sierpień 2025 r. import spadł o 4,5% r/r do 305,6 mln ton. 

Około 13% wolumenów ropy naftowej rozładowanych w terminalach ropy naftowej w portach morskich  UE w okresie styczeń-sierpień 2025 r. przewieziono zbiornikowcami VLCC, około 40,5% w zbiornikowcach Suezmax, a około 44,2% statkami Aframax. 

Najwięcej ropy naftowej w okresie styczeń-sierpień 2025 r. rozładowano w terminalach paliwowych portu Rotterdam (66,9 mln ton), Triestu (25,9 mln ton) oraz Porcie Północnym w Gdańsku (23,4 mln ton). Ropa importowano zbiornikowcami obierana była również z porcie Fos (13,6 mln ton), Le Havre (12,7 mln ton), Wilhelmshaven (10,9 mln ton), Cartagena (9,1 mln ton), Sarroch (8,7 mln ton), Augusta (7,2 mln ton).

Import ropy przez kraje UE w 2025 r. według dostawców. Źródło: Banchero Costa Research

Jeśli chodzi o źródła dostaw, w ostatnich latach doszło do istotnych przetasowań po napaści Rosji na Ukrainę. Po wprowadzeniu sankcji przez wiele krajów UE, import ropy naftowej z portów rosyjskich (obejmujący również ropę z Kazachstanu) osiągnął najniższy poziom.  Nieznacznie  wzrósł o 1,3% r/r w okresie styczeń-sierpień 2025 r. do 41,3 mln ton. Nadal jest o prawie połowę niższy niż 73,8 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2022 r.

Rosja – handel zagrożony atakami dronów

Noworosyjsk jest nadal największym portem źródłowym dla importu ropy naftowej do UE. Z tego portu Rosja wysłała 38,6 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2025 r. Dzieje się tak mimo, że port ten jest systematycznie atakowany przez Ukrainę. 11 września 2025 r. ukraiński wywiad wojskowy (HUR) przeprowadził tam uderzenie na jeden z okrętów Floty Czarnomorskiej. Bezzałogowy pojazd zaatakował jednostkę MPSV07, unieruchamiając ją i niszcząc znajdujące się na niej wyposażenie elektroniczne. Wcześniej, 3 maja 2025 roku, miał miejsce atak dronów, który spowodował stan wyjątkowy w mieście.

Ataki z użyciem bezzałogowców obejmują również operacje na morzu, podczas których wykorzystano ukraińskie drony morskie do atakowania celów w porcie. W piątek zaatakowano również zbiornikowce cumujące w terminalu Primorska, portu nad Bałtykiem. W wyniku piątkowego ataku dronów Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) na rosyjski port Primorsk nad Bałtykiem uszkodzono dwa zbiornikowce tzw. floty cieni, Kusto i Cai Yun. Według agencji statki te pływają pod banderą Seszeli. 

Reuters powiadomił, że po nalocie dronów największy rosyjski port eksportu produktów naftowych nad Morzem Bałtyckim wstrzymał pracę, poinformowała agencja Reutera, powołując się na źródła w ukraińskich siłach zbrojnych. W 2024 roku eksport rosyjskich produktów naftowych przez porty Morza Bałtyckiego, w tym Primorsk, spadł o 9% do 61,96 mln ton. Dane z końca 2024 roku wskazują również, że rosyjska ropa Urals stale utrzymywała się poniżej pułapu cenowego G7 wynoszącego 60 dolarów za baryłkę. Ceny w Primorsku w 2025 roku osiągały średnio od 52 do 55 dolara za baryłkę. To pozwala na legalny transport tankowcami ubezpieczonymi przez zachodnie firmy. 

Porty rosyjskie spadły obecnie na trzecie miejsce pod względem wielkości dostaw ropy naftowej zbiornikowcami do UE. Kraje UE zapewniły sobie 13,5% importu ropy naftowej do sierpnia 2025 r. Istotnym dostawcą były terminale  Afryki Północnej (w tym Sidi Kerir) z 19,9% udziałem. Istotne były dostawy z odwiertów na Morzu Północnym (19%). Z terminali paliwowych USA kraje UE importowały zaledwie 13,2% ropy naftowej. 

Import z Afryki Północnej (w tym z Sidi Kerir) spadł o 0,4% r/r do 60,9 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2025 r. Dostawy z Morza Północnego (Norwegia i Wielka Brytania) spadły o 1,5% r/r do 58,2 mln ton w tym samym czasie. Import ze Stanów Zjednoczonych zmalał o 20% r/r do 40,3 mln ton. Dostawy z Ameryki Południowej do Europy wzrosły o 8,2% r/r do 28,4 mln ton. Dostawy z Turcji (Ceyhan) spadły o 1,8% r/r do 13 mln ton w okresie styczeń-sierpień 2025 r., wylic