Odkryto 866 nowych gatunków morskich. Misja badawcza Ocean Census przynosi przełomowe wyniki

The Nippon Foundation-Nekton Ocean Census, największa na świecie współpraca naukowa mająca na celu przyspieszenie odkrywania życia morskiego, ogłosiła właśnie odkrycie 866 nowych gatunków organizmów oceanicznych. Wynik ten osiągnięto w zaledwie około 16–23 miesięcy od uruchomienia programu, co stanowi przełom w tempie opisywania nieznanej wcześniej bioróżnorodności mórz i oceanów.

Ocean Census został zainicjowany w kwietniu 2023 roku przez japońską The Nippon Foundation – organizację non-profit działającą na rzecz innowacji społecznych – oraz brytyjską organizację charytatywną Nekton, specjalizującą się w badaniach i ochronie oceanów. Projekt otrzymał patronat UN Ocean Decade i zrzesza obecnie ponad 800 naukowców z ponad 400 instytucji na całym świecie – w tym instytuty badawcze, muzea, uniwersytety, organizacje filantropijne i partnerów technologicznych.

Tradycyjnie opisanie i oficjalna rejestracja nowego gatunku zajmuje średnio 13,5 roku – co oznacza, że wiele gatunków może wymrzeć, zanim ktokolwiek zdąży je naukowo udokumentować. Ocean Census zmienia tę rzeczywistość dzięki nowatorskiemu modelowi: ekspedycjom naukowym wspieranym zdalnie sterowanymi pojazdami podwodnymi (ROV), załogowymi batyskafami i nurkowaniem, a następnie błyskawicznym warsztatom taksonomicznym, sekwencjonowaniu DNA, obrazowaniu wysokiej rozdzielczości oraz otwartej platformie danych.

Rekin gitarowaty opisany w marcu 2026 r. Fot. Ocean Census

Odkryte gatunki obejmują dziesiątki grup taksonomicznych i pochodzą z głębokości od 1 metra do 4 990 metrów. Wśród nich znajdują się m.in.:nowy gatunek rekinowatej „gitary” (guitar shark) z wybrzeży Mozambiku i Tanzanii , niezwykłe korale bambusowe i pierwsze oktokoale opisane z Malediwów, morski motyl (sea butterfly), smok błotny (mud dragon), niedźwiedź wodny (water bear – tardigrada morska), nowe gatunki krewetek, krabów, ryb rafowych, langust squat lobster, koników morskich pipehorse, limpetów, krewetek kapturowych, pajęczaków morskich i wężowideł.

Wszystkie nowe gatunki zostały zarejestrowane na Ocean Census Biodiversity Data Platform – nowoczesnej, otwartej platformie danych stworzonej we współpracy z UNEP World Conservation Monitoring Centre (UNEP-WCMC).

Platforma jest już dostępna dla naukowców i szerokiego kręgu odbiorców (https://dataplatform.oceancensus.org).

„Ocean pokrywa 71% powierzchni naszej planety, a szacuje się, że znamy zaledwie około 10% zamieszkujących go organizmów” – podkreśla dr Michelle Taylor, szefowa działu naukowego Ocean Census. „Dzięki współpracy międzynarodowej udaje nam się zamykać te gigantyczne luki wiedzy szybciej, niż kiedykolwiek wcześniej – zanim zmiany klimatyczne, zanieczyszczenie i działalność człowieka sprawią, że wiele z tych gatunków zniknie na zawsze”.

Ambitny cel programu na najbliższą dekadę to opisanie co najmniej 100 000 nowych gatunków morskich. Osiągnięcie 866 gatunków w tak krótkim czasie pokazuje, że cel ten jest realny i że z każdym rokiem wiedza o oceanicznej bioróżnorodności będzie rosła w bezprecedensowym tempie.