Naukowcy zbadają arktyczne głębiny z pomocą robotów

W piątek międzynarodowy zespół naukowców wyrusza z Irlandii na miesięczną ekspedycję w arktyczne głębiny. Jej celem jest zbadanie dna Oceanu Arktycznego między Norwegią a Grenlandią, gdzie mogą występować nieznane dotąd gatunki organizmów głębinowych.

Naukowcy użyją podwodnych robotów, by filmować życie na dnie oceanu i pobierać próbki na głębokości do 3000 metrów. Wyprawa ma objąć rejon Grzbietu Mohna i Grzbietu Knipowicza, podmorskich pasm górskich należących do arktycznego Grzbietu Śródoceanicznego. Zakończy się w Bergen na początku czerwca.

Jednym z naukowców na pokładzie jest dr Paco Cárdenas z Uniwersytetu w Uppsali, ekspert od gąbek głębinowych. To właśnie takie organizmy należą do najmniej znanych form życia w oceanie, choć mogą odgrywać ważną rolę w funkcjonowaniu całych ekosystemów. Badacz ocenił, że ekspedycja wchodzi na obszar, gdzie możliwe jest odkrycie nowych gatunków.

– Wpływamy na nieznane wody i prawdopodobnie odkryjemy zupełnie nowe gatunki. Żyją tu organizmy, które przetrwały setki milionów lat – powiedział Cárdenas.

Według Cárdenasa życie na dnie oceanu tworzą gatunki, które podtrzymują funkcjonowanie ważnych ekosystemów i mogą w przyszłości przynieść nowe odkrycia medyczne. Badacz wskazuje też, że właśnie w podobnych warunkach, w ciemności przy kominach hydrotermalnych, mogło powstać samo życie na Ziemi.

Dlatego Cárdenas uznaje wyprawę za szczególnie ważną. – Utrata tych gatunków, zanim je zrozumiemy, byłaby globalną tragedią – podkreślił naukowiec.

W wyprawie uczestniczy również Anne Helene Tandberg z Muzeum Uniwersyteckiego w Bergen, specjalistka od skorupiaków, pracująca nad czerwoną listą gatunków morskich. Jak podkreśliła, nawet najmniejsze organizmy są częścią większego systemu.

– Nordyckie i arktyczne głębiny są samym pulsem naszych północnych mórz. Wszystko jest nierozerwalnie połączone – od najmniejszych skorupiaków po największe podmorskie góry – powiedziała Tandberg.

Transmisje online z głębokości 3000 m Oceanu Arktycznego zaplanowano między 15 a 30 maja.

Ekspedycja będzie badać obszary, które norweski rząd w 2024 r. otworzył dla górnictwa morskiego tzw. deep-sea mining. Decyzja została później wstrzymany po protestach organizacji ekologicznych i części środowiska naukowego, ale decyzja obowiązuje tylko do końca obecnej kadencji norweskiego parlamentu, czyli do 2029 r.

Organizatorem wyprawy jest Greenpeace, który sprzeciwia się wydobyciu surowców z dna oceanicznego i postuluje czasowy zakaz górnictwa morskiego oraz ochronę 30 proc. światowych oceanów do 2030 r.

Z Oslo Mieszko Czarnecki (PAP)

cmm/

Fot.: Depositphotos