Japońskie MSZ zapowiada protest przeciwko obiektom Rosji na spornych wyspach

Będziemy protestować przeciwko budowaniu na spornych wyspach rosyjskich obiektów wojskowych - oświadczył na konferencji prasowej szef japońskiej dyplomacji Taro Kono. Strona rosyjska planuje zwiększenie swoich sił na wyspach.

Ministerstwo Obrony Rosji poinformowało w poniedziałek o wybudowaniu nowych koszar na południowych Kurylach, stanowiących przedmiot jej sporu terytorialnego z Japonią. Zapowiedziało też zbudowanie tam baz dla pojazdów opancerzonych oraz przeniesienie 25 grudnia żołnierzy i ich rodzin do dwóch nowych osiedli na wyspie Iturup (japońska nazwa Etorofu) i do dwóch kolejnych na wyspie Kunaszyr (Kunashiri).

W odpowiedzi na te działania szef japońskiego MSZ zapowiedział we wtorek protest. Jak dodał, "założeniem nadchodzących negocjacji (z Rosją) jest rozwiązanie kwestii wysp i zawarcie traktatu pokojowego". Według władz w Tokio na południowych Kurylach w ramach przygotowań do operacji Kremla przebywa już 3,5 tys. rosyjskich żołnierzy.

Rozmowy między stronami prawdopodobnie będą toczyły się przy okazji możliwej wizyty premiera Japonii Shinzo Abego w Rosji 21 stycznia. Oba kraje nasilają starania o zażegnanie sporu terytorialnego, co umożliwiłoby im podpisanie wreszcie układu pokojowego, kończącego II wojnę światową. Abe wielokrotnie rozmawiał o tym z rosyjskim prezydentem Władimirem Putinem.

Władze japońskie informowały w lipcu, że zwróciły się do Rosji o zredukowanie działalności wojskowej na spornych wyspach; Moskwa odrzuciła wtedy ten apel.

"Ostatni konflikt podkreśla trudności stojące przed japońskim premierem, który ugodę w sprawie czterech spornych wysp uznał za priorytet polityki zagranicznej i uznaje taką umowę za sposób na uniknięcie zbytniego sprzymierzania się Rosji z Chinami" - pisze "Wall Street Journal". Reuters ocenia z kolei, że "Abe trzyma święty Graal japońskiej dyplomacji - przełom w trwającym dziesięciolecia sporze terytorialnym z Rosją".

ZSRR, przyłączywszy się w 1945 roku do wojny z Japonią, zajął całe Kuryle. W latach 1947-49 japońska ludność czterech południowych wysp tego archipelagu - Kunaszyr, Iturup, Habomai i Szykotan (Shikotan), licząca przed wojną 17 tys., została wysiedlona. Z powodu sporu o Kuryle nie doszło po II wojnie światowej do zawarcia traktatu pokojowego między Moskwą a Tokio.

Agencja Kyodo przypomina, że w 1956 roku Japonia i Związek Radziecki podpisały wspólną deklarację, której celem było przywrócenie stosunków dyplomatycznych. Moskwa zgodziła się w tej deklaracji zwrócić Japonii dwie spośród czterech spornych wysp - Szykotan i Habomai - po podpisaniu traktatu pokojowego. Tokio stoi jednak na stanowisku, że Rosja powinna zwrócić wszystkie sporne wyspy.