Mózg stawonoga sprzed 525 mln lat

Szczątki stawonoga sprzed 525 mln lat, zawierające skamieniałe struktury układu nerwowego – opisują naukowcy na łamach tygodnika „Science”.

Skamieniałość Cardiodictyon catenulum, drobnego zwierzęcia przypominającego robaka, pochodzi z prowincji Yunnan w Chinach. Zwierzę mierzyło 1,5 cm długości. Okaz odkryto w 1984 r., dopiero jednak obecnie, dzięki najnowszej technologii, udało się zbadać i opisać skamieniałe resztki jego układu nerwowego.

„Z tego, co wiemy, jest to najstarsza znana skamieniałość mózgu” – wyjaśnia Nicholas Strausfeld z University of Arizona (USA).

Cardiodictyon należał do wymarłej grupy Lobopodia, która licznie występowała w okresie kambru. W tym niezwykłym okresie w dziejach życia na Ziemi, we względnie krótkim czasie pomiędzy 540 a 500 mln lat temu, pojawiły się wszystkie główne linie ewolucyjne zwierząt.

Lobopodia żyły na dnie morskim, poruszając się na miękkich odnóżach. W kończynach brakowało jeszcze stawów, które pojawią się u ich następców. Obecnie najbliższymi krewniakami tych zwierząt są pazurnice, zamieszkujące głównie Australię, Nową Zelandię i Amerykę Południową.

Autorzy badań, Nicholas Strausfeld i Frank Hirth z King's College London (W. Brytania) nie tylko zidentyfikowali mózg zwierzęcia, ale także porównali jego strukturę do mózgów żyjących stawonogów, w tym pająków i pareczników (gromada stawonogów zaliczana do wijów). Badali również ekspresję genów w mózgach obecnie występujących stawonogów.

Zdaniem badaczy podstawowe cechy organizacji mózgu zachowały się u stawonogów od czasów kambru aż do dziś.