Dwa scenariusze dla offshore wind w nowej wersji KPEiK. Jeden niepokojący

Ministerstwo Energii zakończyło prace nad Krajowym Planem na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK); jego nowa wersja dalej przewiduje dwa scenariusze. ME założyło jednak, że będzie więcej energii z atomu i biomasy, a mniej z wiatru na morzu. Teraz KPEiK trafi do prac na poziomie rządu. Scenariusze dla offshore wind są jednak niepokojące.

Jak zapowiedziało w środę kierownictwo Ministerstwa Energii, plan trafi teraz do prac i analiz w komitetach Rady Ministrów: ekonomicznym i stałym, a następnie zajmie się nim cały rząd.

Jak przypomina PAP Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu jest dokumentem opracowywanym na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 2018 r. Wskazuje, w jaki sposób kraj członkowski będzie się rozwijał, realizując cele klimatyczne UE. Polska jest ostatnim krajem UE, który nie przekazał Komisji Europejskiej swojego KPEiK. We wrześniu Komisja pozwała Polskę za opóźnienie przed TSUE.

Zgodnie z zaprezentowanymi w środę elementami planu, będzie on nadal miał dwa scenariusze: zrównoważony (na grafikach oznaczony jako WEM) i ambitny (WAM), przy czym rząd po przyjęciu całego KPEiK wyśle do Brukseli oba, wskazując na scenariusz zrównoważony jako preferowany.

KPEiK zakłada elektryfikację gospodarki, co zwiększy zapotrzebowanie na energię elektryczną do ok. 200 TWh w 2030 r. i 270 TWh w 2040 r. wobec ok. 170 TWh dziś. W zależności od scenariusza energia elektryczna w 2030 r. w 51-53 proc. będzie pochodzić z OZE, a w 2040 r. wskaźnik ten wzrośnie do 65-68 proc.

Gaz ziemny będzie miał charakter paliwa przejściowego, zastępowanego stopniowo zdekarbonizowanymi paliwami gazowymi jak biometan, a w ciepłownictwie w scenariuszu ambitnym - także energią z elektrowni jądrowych.

Różne scenariusze dla offshore wind

Resortowy dokument kreśli 2 różne scenariusze dla offshore wind. O ile jest zgoda, że zarówno w wersji zrównoważonej transformacji, jak i ambitnej w 2030 r. na Bałtyku będzie zainstalowane 5,9 GW mocy, to dalsze scenariusze rozjeżdżają się całkowicie. W wersji ambitnej w 2040 r. na Bałtyku będzie 16 GW na farmach wiatrowych, ale w wersji zrównoważonej, będzie to tylko 11,8 GW. Różnica jest więc zasadnicza.

W obu scenariuszach rośnie wykorzystanie biomasy w ciepłownictwie. W stosunku do roku 2020 scenariusz zrównoważony przewiduje 2-krotny wzrost jej wykorzystania do 2030 r., a w scenariuszu ambitnym 2,5-krotny. W 2030 r. udział OZE w końcowym zużyciu energii brutto ma wynieść 30-32 proc., przy czym w ciepłownictwie ma być to ok. 33 proc., a w transporcie - 16,5 proc.

KPEiK przewiduje, że zużycie węgla wyniesie w 2030 r. 26-28 mln ton, a w 2040 od 10 do 0,1 mln ton w zależności od scenariusza.  W 2030 r. zużycie gazu ziemnego ma wynieść 24-25 mld m sześc. rocznie, a w 2040 od 20 do 14 mld m sześc.

Spadną emisje z węgla i gazu

Plan zakłada, że redukcja emisji w szeroko pojętym sektorze energii wyniesie 43-53 proc. w 2030 r. i 61-75 proc. w 2040 r. względem roku 1990. Zakłada też spadek jednostkowych kosztów wytwarzania energii elektrycznej o 8 proc. w 2030 i o 18 proc. w 2040 r.

Minister energii Miłosz Motyka cytowany przez PAP podkreślił, że większe niż w poprzedniej wersji planu wykorzystanie biomasy wynika z podjętych już inwestycji w ciepłownictwie. Motyka podkreślił, że podniesiona prognoza wykorzystania biomasy nie wywraca jej rynku, nie spowoduje zwiększonych wycinek i masowego importu. - Uważamy, że zrównoważonej biomasy na rynku jest dość - stwierdził. Jak wyjaśnił, w przypadku wielu samorządów elektryfikacja lokalnego ciepłownictwa jest praktycznie niemożliwa, a jedyną realną alternatywą do przejścia na biomasę jest pozostanie przy węglu.

Jak podkreślał odpowiedzialny za sektor węgla wiceminister energii Marian Zmarzły, tempo spadku zużycia węgla w scenariuszu zrównoważonym jest zgodny z założeniami umowy społecznej z 2021 r.

Czas na atom

Nowy KPEiK przewiduje tez w obu scenariuszach większe niż w poprzedniej wersji wykorzystanie energii jądrowej w 2040 r., przy czym nie wskazuje się, w jakich proporcjach ma pochodzić z dużych bloków i małych reaktorów SMR. Z kolei mniejszy udział w produkcji energii przypada morskiej energetyce wiatrowej. Korekta wynika z konkurencyjności cenowej, rynek będzie stawiał na tą technologią, która będzie tańsza - wyjaśnił Motyka. Jak podkreślał minister, KEPiK wskazuje kierunek, ale ostatecznie decydująca będzie cena konkretnych projektów i cena ich integracji z systemem.