Chiny liderem na rynku importu i zapasów ropy naftowej [ANALIZA]

Chiny poradziły sobie z blokadą eksportu ropy w Zatoce Perskiej. W okresie styczeń-kwiecień 2026 r. wolumen importu ropy naftowej do Chin wzrósł nawet nieznacznie o 1% r/r do 161,5 mln ton – podają analitycy Banchero Costa Research w najnowszym raporcie. Ponad 77% wolumenu ropy wyładowanej w Chinach w okresie styczeń-kwiecień 2026 r. przewieziono w dużymi zbiornikowcami VLCC, a pozostała część dotarła do terminali paliwowych statkami Suezmax i Aframax.

Okazuje się, że amerykańskie rakietowe ataki na Iran i odpowiedź Iranu nie zakłóciły zasadniczo pracy rafinerii chińskich choć istotnie zmieniły logistykę dostaw podstawowych surowców. Dzięki temu, że chiński przemysł chemiczny na razie nie zwolnił, operatorzy terminali kontenerowych z Unii Europejskiej, w tym z Polski mogli ogłosić sukcesy o wzroście przeładunków kontenerów z towarami w relacjach importowych.

Rok 2025 zapewnił pewną stabilizację i zablokowanie Cieśniny Ormuz wprowadziło nerwowość na rynku produkcji i transportu ropy naftowej, gazu i produktów chemicznych. W 2025 r. sytuacja poprawiła się. Nastąpiło to po nieznacznym spadku podaży ropy naftowej w 2024 r. Wtedy zbiornikowce ropy naftowej przewiozły mniej o 0,2% r/r. W ubr. rafinerie zwiększyły zapotrzebowanie i na zbiornikowce załadowano o 1,8% r/r. ropy naftowej – podaje Banchero Costa Research.

Zamiast ropy z Zatoki Perskiej

Zablokowanie statków w Zatoce Perskiej sprawiło jednak, że w okresie styczeń-kwiecień 2026 r. globalne ładunki ropy naftowej zmalały o 3,3% r/r. Na zbiornikowce przepompowano w terminalach 690,1 mln ton – wynika z danych uzyskanych przez LSEG w wyniku obserwacji ruchu statków, z wyłączeniem kabotażowego obrotu ropą naftową.

Rynki dostaw ropy naftowej do ChRL. Źródło: Banchero Costa Research

Eksport z Zatoki Perskiej zmniejszył się wyraźnie o 23,6% r/r do 218,8 mln ton w okresie styczeń-kwiecień 2026 r. Zmniejszenie dostaw w marcu i kwietniu doprowadziło do tego, że podaż z tego regionu stanowiła 31,7% światowego handlu ropą naftową drogą morską. Jest to znaczny spadek w porównaniu z rekordową podażą około 40% rocznie.

Zahamowanie dostaw z Zatoki Perskiej nie zostało uzupełnione szybkimi dostawami z rynku rosyjskiego, jak zakładano. Główne terminale eksportowe zostały zaatakowane przez Ukrainę i częściowo ich potencjał został osłabiony. Dlatego eksport z portów rosyjskich (w tym ropy naftowej pochodzenia kazachskiego) zmniejszył się o 1,5% r/r do 73,8 mln ton w okresie styczeń-kwiecień 2026 r.

Rosja zapewniła jednak aż 10,7% globalnej podaży ropy naftowej transportowanej drogą morską. Braki na rynku zostały uzupełnione przez podaż z odwiertów Ameryki Południowej. Ładunki z tego region wzrosły o 29,1% r/r do 89,8 mln ton. Rynek stabilizowały również dostawy amerykańskie. Z USA na zbiornikowce ropy załadowano o 8,9% ropy niż w tym samym okresie ubr. Zbiornikowce wywiozły z terminali załadunkowych 66,4 mln ton ropy naftowej w okresie styczeń-kwiecień 2026 r.

Z Afryki Zachodniej eksport spadł o 8,0% r/r do 52,5 mln ton. Dostawcy z krajów ASEAN zwiększyli eksport o 30,9% r/r do 42,7 mln ton w okresie styczeń-kwiecień 2026 r. Banchero Costa sugeruje, że „nieuchronnie obejmuje to przeładowane ładunki irańskie i rosyjskie”.

Globalny importer z globalnymi zapasami

Gospodarka Chin jest wciąż największym importerem ropy naftowej drogą morską. W okresie styczeń-kwiecień 2026 r. na terminale rozładunkowe w portach ChRL przypadało 23,1% światowego handlu ropą. Import rafinerii Chin wzrosły nieznacznie o 1% r/r. Ze statków przez terminale do rurociągów prowadzących do rafinerii w 2026 r. przepompowano 161,5 mln ton do końca kwietnia. Dla porównania, w okresie styczeń-kwiecień 2025 r. było to 159,9 mln ton.

Rafinerie chińskie importowały ropę naftową mimo, że posiadały już w grudniu 2025 r. rekordowe zapasy. U.S. Energy Information Administration w „Short-Term Energy Outlook (STEO), March 2026”. oszacowało, że w 2025 roku Chiny dodatkowo wprowadzały średnio 1,1 miliona baryłek ropy naftowej dziennie do swoich strategicznych zapasów ropy. Dlatego w grudniu 2025 roku osiągnęły one prawie 1,4 miliarda baryłek. Przed konfliktem z Iranem wstępne informacje agend rządowych utrzymywały, że „Chiny będą kontynuowały zwiększanie zapasów w 2026 roku”.

- Zakładając, że zarówno komercyjne, jak i rządowe zapasy ropy naftowej w Chinach stanowią część strategicznych zapasów ropy, EIA szacuje, że zapasy rządowe w Chinach wynosiły średnio około 360 milionów baryłek w grudniu 2025 roku, co jest zbliżone do poziomu zapasów w USA wynoszącego prawie 414 milionów baryłek w tym samym okresie.

Zapasy komercyjne ropy naftowej w Chinach, obejmujące zapasy w rafineriach, wzrosły do szacowanego poziomu 1 miliarda baryłek w grudniu 2025 roku, w porównaniu z 411 milionami baryłek przechowywanych komercyjnie w Stanach Zjednoczonych.

Rekordowe zapasy ropy naftowej Chin, USA, Japonii. Źródło: EIA.

Ratowanie bilansu

Kraje Unii Europejskiej również ratowały popyt dostawami z rynków spoza Zatoki Perskiej. Import UE-27 wzrósł o 2% r/r do 150,6 mln ton. Unia Europejska generowała 21,6% światowego popytu na ropę. Import ASEAN zmalał o 7,9% r/r do 85,0 mln ton. Import Indii również zmniejszył się o 2,9% r/r do 79 mln ton w okresie styczeń-kwiecień 2026 r.

Rafinerie Korei Południowej znacznie zmniejszyły import droższej ropy. Rozładunki w terminalach paliwowych zmalały o 15,6% r/r do 37 mln ton. Również rafinerie Japonii znacznie zmniejszyły zakupy. W 2026 r., do kwietnia import ropy naftowej spadł o 26,6% r/r do 28,5 mln ton. Import operatorów amerykańskich wzrósł natomiast o 22,1% r/r do 43,3 mln ton. Mogła 2026 r. to być ropa z Wenezueli, która potem była reeksportowana.

Chiny kontynentalne są wciąż największym importerem ropy naftowej na świecie. Z udziałem 23,1%, wyprzedzają Unię Europejską, która w 2025 r. generowała 19,3% popytu na przewozy ropy drogą morską. W 2025 r. import Chin spadł nieznacznie o 0,3% r/r do 506,5 mln ton. W pierwszych 4. miesiącach 2026 r. import ropy naftowej Chin wzrósł nieznacznie o 1% r/r. Około 77,2% wolumenu ropy wyładowanej w Chinach (161,5 mln ton) w 2026 r. przewieziono zbiornikowcami VLCC, około 5,3% transportowano statkami Suezmax, a 16,8% Aframax – wylicza Banchero Costa.

Wiodące terminale importowe ropy naftowej w Chinach usytuowane są w portach Dongjiakou (18,3 mln ton rozładunku w okresie styczeń-kwiecień 2026 r.), Ningbo/Zhoushan (15,3 mln ton) oraz Lanshan (14,3) i Dalian (10,1). Istotne ilości przeładowano w terminalach portów: Beilun (9,2), Qingdao (8,2), Zhoushan (7,8), Tianjin (7,1), Huizhou (6,7), Zhanjiang (6,6). Mniejsze ilości ropy naftowej rozładowano w ciągu 4. Miesięcy 2026 r. w: Longkou (6,4), Yangpu (5,7), Yantai (5,7), Cezi (5,5), Shuidong (5,2) i Quanzhou (5,0).

Miesięczny import ropy naftowej przez ChRL. Źródło: Banchero Costa Research

Dywersyfikacja dostaw i rekordowe zapasy

W 2026 r. większość chińskiego importu ropy pochodził z Bliskiego Wschodu, co wynikało z dostaw uzyskanych w czasie stycznia i lutego br. Dzięki dostawo w marcu i kwietniu br. Rosja wyprzedziła Arabię Saudyjską jako największy pojedynczy eksporter do Chin. Z terminali rosyjskich zbiornikowce dowiozły 12,9% wolumenu ropy naftowej. Arabia Saudyjska wprowadziła na rynek 12,8% ropy naftowej.

Od stycznia do kwietnia 2026 r. Chiny importowały 20,7 mln ton ropy naftowej z Arabii Saudyjskiej. To oznaczało spadek dostaw zbiornikowcami o 17,3% r/r w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. W tym samym okresie import z Iraku do Chin zmalał o 39,9% r/r do 12,7 mln ton. Z terminali Kuwejtu zbiornikowce dostarczyły do Chin jedynie 2 mln ton, o 59,0% r/r do.

Ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich do Chin dopłynęło zbiornikowcami jedynie 7,5 mln ton, o 21,5% r/r mniej. Wzrosły natomiast dostawy z Omanu wzrosły o 10% r/r do 12,2 mln ton. Bezpośrednie transporty ropy naftowej z Rosji wzrosły o 49,7% r/r. Do kwietnia 2026 r. dostarczono 20,9 mln ton. Import z ASEAN wzrósł o 3,5% r/r do 19,6 mln ton w okresie styczeń-kwiecień 2026 r. Banchero Costa podkreśla, że „obejmuje on przeładunki ropy irańskiej i rosyjskiej. Zmalały dostawy z Afryki Zachodniej o 6,6% r/r do 15,9 mln ton. Eksporterzy z Kanady zwiększyli dostawy ropy do Chin do 3,9 mln ton 2026 r. z 2,9 mln ton w analogicznym okresie 2025 r.

Istotny jest kontekst tych danych dotyczących importu ropy naftowej przez Chiny i eksportu Stanów Zjednoczonych. Otóż w grudniu 2025 r. trzy największe strategiczne zapasy ropy naftowej znajdowały się w posiadaniu Chin, Stanów Zjednoczonych oraz Japonii – podało U.S. Energy Information Administration w „Short-Term Energy Outlook (STEO), March 2026”.

Podkreśla się, że Chiny w 2025 r. znacząco zwiększyły swoje strategiczne zapasy ropy naftowej. Pozostałe znaczące strategiczne zapasy znajdują się w posiadaniu krajów OECD w Europie, na Bliskim Wschodzie i w Azji. Trzeba tu zaznaczyć, że nie wszystkie dane obejmują zapasy komercyjne. EIA czyni tu wyjątek dla Chin. Dziesięć analizowanych przez EIA krajów dysponuje około 70% globalnych zasobów ropy naftowej. Szacunki te nie uwzględniają skoordynowanego, awaryjnego uwolnienia ropy w marcu 2026 roku przez państwa członkowskie Międzynarodowej Agencji Energii po faktycznym zamknięciu Cieśniny Ormuz przez Iran.

Struktura zapasów ropy naftowej Chin i USA. Źródło: EIA.