Odprawa premiera z kadrą Marynarki Wojennej w COM-DKM w Gdyni

W siedzibie Centrum Operacji Morskich – Dowództwie Komponentu Morskiego w Gdyni odbyła się odprawa z udziałem premiera Donalda Tuska z wyższą kadrą dowódczą polskiej Marynarki Wojennej. Była poświęcona wtorkowemu incydentowi z udziałem rosyjskiego statku „floty cieni" na Morzu Bałtyckim, który prowadził „podejrzane manewry” przy podwodnej infrastrukturze krytycznej.

W odprawie wzięli udział, oprócz szefa rządu, wiceminister Cezary Tomczyk, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, wiceadm. Jarosław Ziemiański, inspektor Marynarki Wojennej, wiceadm. Krzysztof Jaworski, dowódca COM-DKM, kadm. Wojciech Sowa, zastępca dowódcy COM-DKM, kmdr Artur Kołaczyński, szef sztabu COM-DKM, a także adm. floty w st. spocz. Jędrzej Czajkowski, doradca COM-DKM ds. Morskich.

Celem wydarzenia było omówienie niedawnego incydentu, którym było zauważenie i powstrzymanie rosyjskiego statku, który wykonywał podejrzane ruchy w pobliżu kabla energetycznego łączącego Polskę ze Szwecją. Z racji na to, że w ostatnim czasie doszło do kilku incydentów, w trakcie których zostały uszkodzone rurociągi i kable przesyłowe znajdujące się na dnie Morza Bałtyckiego, natychmiast podjęto działania aby uniemożliwić ewentualny sabotaż. Władze podkreślają, że Bałtyk, „jest absolutnym priorytetem”, gdyż przechodzą przez nie szlaki komunikacyjne, transportowe i infrastruktury krytycznej. Należy tu dodać, że odbywa się na nim nawet 15% światowego ruchu morskiego.

– Dzięki waszym działaniom, ja jestem naprawdę bardzo usatysfakcjonowany, że w sposób bardzo skuteczny, dyskretny, wykorzystując potrzebne środki, udało się zniechęcić statek do działań kinetycznych, które mogłyby spowodować uszkodzenia kabla energetycznego – przekazał premier Donald Tusk.

Tego samego dnia, po odprawie miał również wizytować zakład produkcyjny morskich wież wiatrowych Baltic Towers. Stąd też premier przekazał, że z racji na rosnące znaczenie morskiej infrastruktury energetycznej, w tym morskich farm wiatrowych, istnieje stale groźba podobnych incydentów, z którymi będzie musiała mierzyć się marynarka wojenna i inne służby. Dlatego staje przed nimi wielka odpowiedzialność. Przypomnijmy, że po odpłynięciu podejrzanego statku w miejsce gdzie wykonywał swoje manewry wysłano okręt hydrograficzny proj. 874 ORP Heweliusz z grupy Okrętów Rozpoznawczych 3. Flotylli Okrętów.

W trakcie spotkania wypowiedział się również wicepremier Cezary Tomczyk, który przypomniał, że po interwencji sił zbrojnych (w trakcie której w rejon wysłano samolot patrolowy, dop. red.) podejrzany statek zawrócił do rosyjskiego portu. Podkreślił też, że cała akcja była bardzo dyskretna i zarazem skuteczna.

– Widać, że w każdej takiej sytuacji po prostu trzeba reagować i nie można zostawić nawet cienia wątpliwości, że my w tym trudnym momencie czuwamy – dodał.

Większa część odprawy miała charakter niejawny. W jej trakcie premier Donald Tusk zapoznał się z sytuacją, działaniami COM-DKM i ogólnie Marynarki Wojennej. Wydarzenie to jest okazją do przypomnienia o roli morskiego rodzaju sił zbrojnych w systemie bezpieczeństwa państwa, podkreślając znaczenie jego modernizacji i inwestowania w rozwój, biorąc też pod uwagę lata zaniedbań. 

Jak poinformowało COM-DKM w odpowiedzi na zapytanie redakcji GospodarkaMorska.pl odnośnie działań prowadzonych w związku z zagrożeniem infrastruktury na Bałtyku, w reakcji na pojawiające się incydenty i zagrożenie ciągłości funkcjonowania morskiej infrastruktury krytycznej, Marynarka Wojenna w 2022 roku rozpoczęła operację „Zatoka". Jest ona prowadzona z myślą o przeciwdziałaniu potencjalnym incydentom i wykrywaniu podejrzanych działań w rejonach, gdzie zlokalizowane są newralgiczne elementy infrastruktury. Dowodzi nią COM-DKM, a jej celem jest monitoring żeglugi, identyfikacja zagrożeń i obserwacja akwenów, na których znajdują się kluczowe dla gospodarki i bezpieczeństwa energetycznego obiekty oraz instalacje.

Operacja „Zatoka" i działania Sił Zbrojnych RP mają stanowić odpowiedź na narastające zagrożenia związane z potencjalnymi aktami sabotażu i prowokacjami, które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo i stabilność gospodarczą regionu. Ochroną objęte są gazociągi (np. Baltic Pipe), podmorskie kable telekomunikacyjne, platformy wiertnicze, a także infrastruktura związana z terminalami naftowymi i gazoportami. Aby podnieść skuteczność prowadzonych działań siły zbrojne współpracują także  z Morskim Odziałem Straży Granicznej, administracją morską oraz operatorami gazociągów, podwodnych kabli energetycznych i telekomunikacyjnych. Do tego dochodzi współpraca międzynarodowa z sojusznikami z NATO (MARCOM, CTF Baltic), co zwiększa skuteczność działań ochronnych.

"Budowanie świadomości sytuacyjnej odbywa się 24 godziny na dobę w ścisłej współpracy z państwami sojuszniczymi, co zwiększa efektywność działań i podnosi poziom bezpieczeństwa na morzu", wskazał COM-DKM.

Służby prasowe COM-DKM przekazały, że działania w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej są prowadzone poprzez patrole morskie z udziałem okrętów i lotniczych wykonywanych przez samoloty patrolowe. Wspólnie monitorują obszary o strategicznym znaczeniu, śledząc ruch jednostek i reagując na podejrzane zachowania, takie jak brak aktywnego transpondera AIS, czy przebywanie statków w rejonach platform lub rurociągów bez wyraźnego celu. W przypadkach wykrycia niepokojących działań załogi okrętów podejmują próby kontaktu z jednostkami, zbliżają się do nich lub wzywają je do opuszczenia danego rejonu, co działa jako forma odstraszania.

Oprócz tego do działań o charakterze ochronnym są wykorzystywane bezzałogowe pojazdy podwodne jak Hugin, wyposażone w zaawansowane oprogramowanie Pipe Tracking i zdolne do monitorowania instalacji na dnie morskim, wykonując inspekcje, dostarczając wysokiej jakości zdjęcia. Podobne funkcje pełnią także pojazdy Gavia.