Turcja sprzeciwia się wydobyciu gazu przez Grecję na południe od Krety. Zdaniem Ankary to nielegalne

Turcja sprzeciwia się wydobyciu gazu przez Greków i Chevron z podmorskiego złoża na południe od Krety. Ankara twierdzi, że będzie to nielegalne i sprzeczne z zasadami dobrego sąsiedztwa. Zdaniem Turków, decyzja Aten była jednostronna o niezgodna z prawem międzynarodowym. Umowy dzierżawy podlegają obecnie ratyfikacji przez parlament Grecji.

W ramach porozumienie, w którym udział bierze grecki rząd, Chevron i HelleniQ Energy wejdą w konsorcjum na wydobycie gazu z podmorskich złóż na południe od Krety. Porozumienie podwaja powierzchnię dna morskiego, udostępnionego przez Ateny do wydobycia surowców. Podstawą do twierdzeń Ankary o nielegalności umowy jest porozumienie z 2019 roku, które podpisała z libijskim Rządem Jedności Narodowej (jedną ze stron tamtejszej wojny domowej), które ustanawia nowe granice wyłącznych stref ekonomicznych obu krajów, tak, aby ze sobą graniczyły.

Państwa leżą po przeciwnych stronach Morza Śródziemnego, a porozumienie nie zostało uznane przez szereg państw regionu, szczególnie Grecję i Egipt oraz Unię Europejską. Umowa ignoruje obecność w wyznaczone strefie greckich terytoriów morskich i wysp, m.in. właśnie Krety. Z tego powodu Grecy podkreślają, że umowa z Chevronem jest całkowicie legalna.

Turecki minister obrony powiedział, że grecka licencja nie dotyka bezpośrednio szelfu kontynentalnego jego kraju, ale narusza wody pod jurysdykcją Libii, którą kraj zgłosił do ONZ w maju zeszłego roku.

Chevron zwiększa więc swoja obecność na Morzu Śródziemnym i w Unii Europejskiej, która poszukuje zastępstwa dla rosyjskiego gazu. Amerykański firma otrzymała niedawno licencję na wydobycie w Libii, a także planuje wejście na rynek izraelski. Umowa z Grecją przewiduje wydobycie gazu z dna fragmentu morza o powierzchni 47 000 km2.

Bloki zlokalizowane są na południe od Krety (South Crete 1, South Crete 2) oraz w rejonie Peloponezu (South of Peloponnese oraz Block A2). Konsorcjum, w którym Chevron posiada 70% udziałów operatorskich, a HELLENiQ ENERGY 30%, zostało wyłonione w wyniku międzynarodowego przetargu ogłoszonego przez rząd Grecji w 2025 roku.

– To kolejny ważny kamień milowy dla Chevron, w miarę jak budujemy naszą pozycję w regionie Morza Śródziemnego – obszarze, w którym już posiadamy znaczące aktywa i aktywnie realizujemy możliwości poszukiwawcze w celu dalszego wzmocnienia i rozszerzenia naszego portfela – powiedział Kevin McLachlan, wiceprezes ds. poszukiwań w Chevron.

– Z niecierpliwością oczekujemy współpracy z naszym partnerem HELLENiQ ENERGY oraz Republiką Grecką przy ocenie potencjału węglowodorowego tych obszarów typu frontier. Dzięki naszemu doświadczeniu w realizacji projektów naftowo-gazowych na całym świecie, Chevron dysponuje zasobami, doświadczeniem i technologią niezbędnymi do rozwijania i uruchamiania nowych dostaw energii w tym perspektywicznym regionie.

Zgodnie z warunkami umów dzierżawy, w pierwszej fazie konsorcjum przeprowadzi programy prac sejsmicznych 2D i 3D w celu oceny potencjału węglowodorowego tych obszarów.

Aktywa Chevron w regionie Morza Śródziemnego obejmują dwa produkujące złoża gazu (u wybrzeży Izraela) oraz pole gazowe Aphrodite, które znajduje się obecnie w fazie zagospodarowania (u wybrzeży Cypru). W Egipcie Chevron jest operatorem dwóch bloków poszukiwawczych oraz uczestniczy jako partner nieoperacyjny w spółce joint venture na Morzu Śródziemnym.

11 lutego 2026 roku Chevron wygrał przetarg na lądowy blok S4 w Libii. Nastąpiło to po podpisaniu memorandum o porozumieniu w Libii dotyczącego oceny potencjału rozwoju i poszukiwań na lądzie. Również w lutym Chevron podpisał memoranda o porozumieniu z Turcją i Syrią w celu oceny potencjalnych możliwości.

Fot. Depositphotos