BALTOPS 2026 zapowiedziany. Największe ćwiczenie NATO na Bałtyku rozpocznie się w Gdyni

Morze Bałtyckie staje się areną największego sprawdzianu sojuszniczej interoperacyjności. W najbliższych dniach międzynarodowe siły morskie wezmą udział w jubileuszowej, 55. edycji manewrów BALTOPS 2026 (Baltic Operations 2026), demonstrując gotowość NATO do obrony wschodniej flanki. Najważniejsze morskie ćwiczenie NATO w basenie Morza Bałtyckiego rozpocznie się 4 czerwca w Gdyni i potrwa do 19 czerwca. Głównym założeniem jest przećwiczenie reagowania międzynarodowych sił wobec zagrożeń na morzu. Ćwiczenie demonstruje interoperacyjność sojuszników, zapewniając jednocześnie o zaangażowaniu NATO na rzecz wspólnego bezpieczeństwa wszystkich krajów członkowskich.

Ćwiczenie odbywa się pod przewodnictwem Sił Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w Europie i Afryce oraz 6 Floty US Navy (U.S. Naval Forces Europe-Africa/U.S. Sixth Fleet), a także Morskich Sił Uderzeniowych i Wsparcia NATO (Naval Striking and Support Forces NATO, STRIKFORNATO) z siedzibą w portugalskim Oeiras. Manewry potrwają do 19 czerwca i zakończą się w Kilonii (Niemcy).

W tegorocznej edycji BALTOPS 2026 biorą udział liczne państwa sojusznicze, w tym m. in. Belgia, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Włochy, Łotwa, Litwa, Holandia, Polska, Turcja, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone. Do działań zaangażowano także struktury NATO, takie jak Regionalne Dowództwo Morskie NATO z siedzibą w Rostocku (CTF Baltic - Command Task Force Baltic) oraz Stały Zespół Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1 (SNMCMG1 - Standing NATO Mine Countermeasures Group 1).

Głównym celem ćwiczeń jest zwiększenie interoperacyjności sił morskich państw NATO. Manewry szczególny nacisk kładą na zgranie i pracę zespołową załóg okrętowych pozwalając w ten sposób na rozszerzanie poziomu wyszkolenia. BALTOPS jest ćwiczeniem potwierdzającym rolę sił morskich w międzynarodowym systemie bezpieczeństwa i tworzeniu atmosfery do bezpiecznego rozwoju gospodarek morskich.

W tegorocznej edycji ćwiczenia polską Marynarkę Wojenną reprezentować będą okręty 3 Flotylli Okrętów i 8 Flotylli Obrony Wybrzeża: fregata rakietowa ORP Gen. T. Kościuszko, korweta zwalczania okrętów podwodnych ORP Kaszub, okręt transportowo-minowy ORP Lublin oraz trałowce ORP Necko i Nakło. W ćwiczeniu weźmie udział również bateryjny moduł bojowy z Morskiej Jednostki Rakietowej, komponent lotniczy z Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej oraz Wojska Specjalne. Dodatkowo w manewrach weźmie udział ORP Kontradmirał X. Czernicki, aktualnie pełniący rolę okrętu flagowego Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1.

BALTOPS oficjalnie rozpocznie się fazą portową tzw. „Pre-Sail Conference" w Gdyni, w ramach której odbędą się odprawy oraz spotkania poprzedzające manewry. Na spotkaniach tych ustalone zostaną szczegóły ćwiczenia, dowódcy dostaną również pierwsze, ćwiczebne wprowadzenia i zadania. Faza morska BALTOPS 2026 rozpocznie się w czwartek, 4 czerwca. Po wyjściu w morze okręty sformują grupy taktyczne. Wspólnie z lotnictwem morskim będą prowadzić operacje obejmujące m.in. integrację obrony przeciwlotniczej, poszukiwanie, śledzenie i zwalczanie okrętów podwodnych, działania przeciwminowe, zaopatrywanie okrętów bojowych bezpośrednio na morzu, operacje desantowe i akcje ratownicze.

Zgodnie ze scenariuszem ćwiczenia ORP Gen. T. Kościuszko oraz ORP Kaszub będą poszukiwać i zwalczać okręty podwodne. Będą także odpierać ataki jednostek nawodnych i samolotów oraz zwalczać różnego typu drony: zarówno powietrzne, jak i nawodne. Z kolei ORP Lublin będzie stanowił platformę do prowadzenia operacji desantowo-szturmowych przez pododdziały Marines. Trałowce ORP Necko i ORP Nakło dołączą do zespołu przeciwminowego, gdzie wspólnie z innymi okrętami dowodzonymi przez zespół państw bałtyckich tzw. Baltic Naval Squadron (BALTRON), będą poszukiwać i oczyszczać z min kluczowe szlaki żeglugowe, a tym samym torować drogę dużym okrętom bojowym. Drugą z grup przeciwminowych sformują niszczyciele min Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1 (SNMCMG1) dowodzone z pokładu ORP Kontradmirał X. Czernicki.

Ważnym epizodem ćwiczenia BALTOPS 2026 będzie udział Wojsk Specjalnych. Operatorzy Jednostki Wojskowej FORMOZA będą naprowadzać precyzyjne uderzenia lotnicze i morskie. Podczas manewrów będą odpowiadać za wskazywanie celów dla statków bezzałogowych oraz bezzałogowców typu MQ-9 Reaper.

Statki powietrzne Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej zaprezentują swoje pełne spektrum możliwości. Śmigłowce wielozadaniowe AW-101 skupią się na treningu poszukiwania i zwalczania okrętów podwodnych, działając w ścisłej synergii z grupami zadaniowymi. Bezpieczeństwo i ratownictwo powierzono śmigłowcom poszukiwawczo - ratowniczym W-3WARM Anakonda, które będą odpowiedzialne za operacje ewakuacyjne z pokładów okrętów. Nad całością działań czuwać będzie samolot patrolowo - rozpoznawczy M28B 1R Bryza, dostarczając kluczowych danych rozpoznawczych i wspierając obrazowanie teatru działań.

BALTOPS to największe na Bałtyku manewry morskie z wieloma epizodami realizowanymi także w domenie lądowej i powietrznej.  Są organizowane są od 1972 roku na Morzu Bałtyckim. Początkowo było to ćwiczenie, w którym brały udział siły Sojuszu Północnoatlantyckiego. Od 1993 roku do udziału w manewrach zostały zaproszone nowe państwa z byłego bloku wschodniego, w tym Polska. Od tamtej pory ćwiczenie BALTOPS było organizowane w ramach programu Partnerstwa dla Pokoju. Obecnie jest to ćwiczenie międzynarodowe, oparte w głównej mierze na wspólnych działaniach morskich, ze szczególnym uwzględnieniem poszukiwania i zwalczania okrętów podwodnych, wojny minowej, obrony powietrznej oraz operacji desantu morskiego.