Chrobry i nowoczesny? Bułgaria wzbogaciła się o nową korwetę

8 grudnia 2025 roku można uznać za historyczny dla Marynarki Wojennej Bułgarii (Военноморски сили на Република България). Po ponad 100 latach, w ramach jej przemysłu okrętowego, dostarczono nowy okręt. Ceremonia podniesienia bandery odbyła się z udziałem najwyższych władz państwowych i kadry dowódczej rodzajów sił zbrojnych. W skład floty weszła jednostka klasyfikowana oficjalnie jako „wielofunkcyjny modułowy okręt patrolowy” i nazywa się Hrabri.

Wcielenie do służby jest ukoronowaniem procesu budowy, rozpoczętego w 2021 roku. w krajowej stoczni MTG – Dolphin w Warnie. Wodowanie jednostki miało miejsce dwa lata później. Istotny wkład w to przedsięwzięcie ma niemiecka stocznia NVL, która dostarczyła projekt i zapewniła też transfer technologii. Kontrakt podpisano 12 listopada 2020 roku, a jego wartość wynosiła 420 mln euro, z wyłączeniem systemów uzbrojenia i amunicji, stąd cena całego przedsięwzięcia mogła być o nawet 1/3 lub 1/2 większa.

W swoim przemówieniu minister obrony Atanas Zaprianow podkreślił wyjątkowe znaczenie polityki modernizacji sił zbrojnych. Zwrócił uwagę na wkład władz które poparły projekt wydatków inwestycyjnych, biorąc też pod uwagę poprzedników, którzy pracowali nad realizacją tego przedsięwzięcia. Co istotne, prace odbywały się też w trudnym okresie pandemii COVID-19, co wpłynęło na wydłużenie prac jak też ich koszt. Szef bułgarskiego MON zaznaczył, że ochrona wód terytorialnych i strefy ekonomicznej państwa na Morzu Czarnym może być osiągnięta właśnie dzięki takim okrętom jak nowo pozyskany Hrabri, a także samej kadrze, gotowej do narażania życia. Podobne zdanie mieli też przedstawiciele kadry dowódczej sił zbrojnych.

– Dzisiejszy dzień jest efektem wysiłków wielu osób, kierownictwa państwa, Marynarki Wojennej, firmy NVL i MTG Delfin. Ten projekt jest wyjątkowy, ponieważ jest realizowany w krajowej stoczni, region się rozwija, kadra inżynieryjno-budowlana jest utrzymywana, tworzona jest wizja i droga naprzód. Zostaniecie w historii floty. To wydarzenie nieuchronnie wpłynie na Wasz rozwój osobisty i zawodowy. Przyjmujecie na siebie ogromną odpowiedzialność nie tylko za opanowanie nowego okrętu, ale także za przekształcenie tego kosztownego zasobu państwa w potencjał obronny i danie przykładu tym, którzy po Was przyjdą. Wierzymy w Wasze możliwości. Bądźcie zdrowi, dzielni – tak nazwiemy okręt latem, kiedy osiągnie on wstępną gotowość operacyjną – i dumni, że jesteście na tym pokładzie – podkreślił adm. Emil Eftimow, szef obrony.

– Możliwości, jakie daje nam ten nowy okręt, są adekwatne do współczesnych warunków. Będą one również adekwatne do przyszłych zagrożeń. To napawa nas dumą i stawia przed nami poważne zadania. Żyjemy w skomplikowanych czasach. To, co wcześniej było nie do pomyślenia, jest faktem. Wojna jest tuż za rogiem. Siły Morskie Republiki Bułgarii są powołane do ochrony interesów Bułgarii na morzach i oceanach i muszą być zdolne do wypełnienia tej misji – powiedział kadm. Kirił Michajłow, dowódca bułgarskich sił morskich.

Hrarbi (co można tłumaczyć na „Chrobry”, czyli odważny) ma 90 metrów długości i wyporność sięgającą 2300 ton. Oficjalnie jest klasyfikowany jako MMPV (multi-mission patrol ship), czyli wielofunkcyjny modułowy okręt patrolowy, niemniej, biorąc pod uwagę swoje wyposażenie i uzbrojenie, jest porównywalny z jednostkami klasy korweta. Napęd kombinowany dieslowo-gazowy (CODAD) ma zapewnić prędkość do 24 węzłów. W wyposażeniu okrętów znajduje się wielozadaniowy radar obserwacji przestrzeni powietrznej oraz powierzchni morza Saab Sea Giraffe AMB, system kierowania ogniem Saab Ceros 200, system bojowy Saab 9LV, elekro-optyczny system kierowania ogniem, sonar montowany na kadłubie oraz sonar do działań na różnej głębokości (Variable Depth Sonar, VDS).

Uzbrojenie stanowi armata morska 76 mm Oto Melara Super Rapid, system artyleryjski obrony bezpośredniej 35 mm Oerlicon Millenium od Rheinmetall, cztery wyrzutnie pocisków manewrujących krótkiego zasięgu SSM Saab RBS 13 Mk3, osiem wyrzutni kierowanych pocisków przeciwpowietrznych SAM MDBA Mica VL, dwie, potrójne wyrzutnie torped 324 mm i dwa zestawy wabików Rheinmetall TKWA/MASS. Ponadto w wyposażeniu korwety znajdzie się hangar i lądowisko dla dwóch śmigłowców Eurocopter AS565 Panther (a także kabiny dla załogi i zespołu obsługi), a także rampa rufowa dla łodzi hybrydowej (rigid-hulled inflatable boat, RHIB).

Aktualnie trwa też budowa drugiego, bliźniaczego okrętu, Smeli, zwodowanego w grudniu 2024 roku. Do służby wejdzie w 2026 lub 2027 roku.

Dwa okręty rakietowe posłużą przede wszystkim obronie wód terytorialnych Bułgarii. Fakt że ich budowa miała miejsce w krajowej stoczni ma stanowić o zdolnościach krajowej branży okrętowej do mierzenia się z takimi wyzwaniami, potencjalnie aby w przyszłości inne, starsze okręty zastąpić nowymi jednostkami, powstałymi Bułgarii. Hrabri i Smeli mają stanowić istotne wzmocnienie potencjału bułgarskiej floty, w której skład wchodzą głównie starsze okręty produkcji radzieckiej oraz ex-jednostki belgijskie i holenderskie. W ostatnim czasie ogłoszono, że siedem niszczycieli min typu Tripatite/Alkmaar zostanie przekazanych krajowi przez rządy Belgii i Holandii, pozwalając na zastąpienie starszych, poradzieckich typu Olja i Sonja.

Budowa tych okrętów w Warnie to także istotne przedsięwzięcie dla bułgarskiej branży stoczniowej. Dostarczenie kompetencji i wiedzy przez NVL, a także pozyskane doświadczenie ma pozostać utrzymane w ramach późniejszego serwisowania i modernizowania okrętów. Choć Bułgaria należy do biedniejszych państw tak NATO jaki Unii Europejskiej, tak jak inne kraje dąży do wzmocnienia swoich zdolności obronnych. Rząd zapowiedział kolejne inwestycje we wszystkie rodzaje sił zbrojnych, ma też otrzymać zgodę Komisji Europejskiej na dziewięć projektów w ramach mechanizmu SAFE (systemu pożyczek na rozwój obronności), z których dwa dotyczą zakupu dodatkowych pocisków rakietowych dla Hrabri i Smeli. Realizacja projektów modernizacyjnych będzie również kontynuowana w ramach budżetu obronnego Bułgarii.