Szwecja instaluje transpondery na latarniach morskich, by walczyć z zakłóceniami GPS

Szwedzka Administracja Morska (Sjöfartsverket) walczy z zakłóceniami systemu GPS nad Morzem Bałtyckim. W tym celu na dziesięciu latarniach morskich na południowych i południowo wschodnich wybrzeżach Szwecji zainstaluje transpondery radarowe, tzw. Racon – od angielskiego "radar beacon".

Pierwszą latarnią, na której pojawił się powracający do łask system, będzie Kapelludden na Olandii. Transponder po otrzymaniu sygnały z przepływającego statku odeśle swój sygnał w alfabecie Morse'a. To skuteczny sposób na określenie położenia statku, jeśli zakłóceniom ulegnie nawigacja GPS. O ile technologia Raconów nie jest nowa, to nowe będzie ich umieszczenie na wysokich przybrzeżnych latarniach morskich.

— Technologia jest daleka od nowości, ponieważ Szwedzka Administracja Morska od dawna ma w eksploatacji około dziewięćdziesięciu Raconów, ale wraz ze wzrostem zakłóceń GPS zapotrzebowanie na alternatywne systemy nawigacji stało się większe — ocenił Johan Winell, kierownik obszaru biznesowego w Szwedzkiej Administracji Morskiej. 

Racony znajdą się na latarniach w miejscach, gdzie linia brzegowa jest często niska i trudno ją dostrzec przy słabej widoczności. Pozostałe Racony na latarniach morskich mają być zainstalowane w: 

— W wielu miejscach wzdłuż naszego wybrzeża znajdują się odcinki, na których trudno jest określić na obrazie radarowym, gdzie się znajdujesz. Dzieje się tak dlatego, że mogą istnieć płaskie wybrzeża bez znaków rozpoznawczych, takich jak przylądki, które zapewniają wyraźne punkty orientacyjne na radarze — podkreśla Johan Winell.

Zainstalowanie nowych transponderów Racon, to nie jedyna reakcja Szwecji na zakłócenia sygnału GPS nad Morzem Bałtyckim. Wraz z innymi bałtyckimi państwami, od kilku lat uczestniczy w unijnym projekcie, którego celem jest jest stworzenie alternatywnych dla GPS systemów nawigacji. Szwedzka Administracja Morska zapowiadała, że jeden z nich ma zostać wprowadzony do 2027 roku.

Za zakłócenia systemu GPS na Morzu Bałtyckim odpowiadają Rosjanie. To element hybrydowych działań tego kraju przeciwko państwo wspierającym Ukrainę w obronie przed rosyjską inwazją. Zakłócenia dotyczą każdego rodzaju żeglugi oraz lotnictwa, powodując zbaczanie z kursu i wywołując niebezpieczeństwo. Główne rosyjskie stacje zakłócające sygnał GPS znajdują się w Królewcu i Petersburgu. Badania naukowców z Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z lata 2025 roku wskazują, że polskie wybrzeże, w przeciwieństwie do innych regionów Bałtyku, są w ten sposób atakowane tylko sporadycznie. Szwedzka Generalna Dyrekcja Transportu informowała, że w ostatnich latach liczba zakłóceń GPS w lotnictwie nad Bałtykiem wzrosła o 2000%.

Lokalizacje, w których mają być zainstalowane szwedzkie systemy Racon. Fot. Sjöfartsverket: