Kolizja u wybrzeży Helgolandu. Historyczny latarniowiec Elbe 1 uszkodził jacht

W nocy z 7 na 8 czerwca doszło do zderzenia historycznego latarniowca Elbe 1, obecnie funkcjonującego jako statek-muzeum, z 11-metrowym jachtem. Do kolizji doszło około jednej mili morskiej od portu na wyspie Helgoland na Morzu Północnym. W zdarzeniu nikt nie odniósł obrażeń, jednak jacht stracił maszt i został poważnie uszkodzony.

Na miejsce natychmiast skierowano jednostki ratownicze Verena i Hermann Marwede oraz niemiecki wielozadaniowy statek Neuwerk, który przeznaczony jest m.in. do zwalczania zanieczyszczeń i prowadzenie działań ratowniczych. Jednostka należy do Wasserstraßen- und Schifffahrtsverwaltung (WSV), czyli Federalnej Administracji Dróg Wodnych i Żeglugi.

Ratownicy z pokładu Neuwerk weszli na uszkodzony jacht i potwierdzili, że znajdująca się na nim para Holendrów nie odniosła żadnych obrażeń. Następnie jednostka została zabezpieczona i odholowana do portu.

Okoliczności zdarzenia pozostają nieznane. W chwili kolizji jacht płynął pod pełnymi żaglami, natomiast latarniowiec wracał z kilkudniowego pobytu w miejscowości Wyk auf Föhr, gdzie był udostępniony zwiedzającym podczas dni otwartych.

Latarniowiec, który przetrwał wojnę

Choć jednostka powszechnie znana jest jako Elbe 1, jej właściwa nazwa brzmi Bürgermeister O’Swald II. Określenie Elbe 1 odnosi się do pozycji, na której statek pełnił służbę. Ze względu na charakterystyczne czerwone malowanie zyskał również przydomek „Czerwona Dama”. Jest uznawany za największy latarniowiec, jaki kiedykolwiek zbudowano. Mierzy ponad 57 metrów długości, a podczas służby jego załoga liczyła 27 osób. Światło nawigacyjne znajdowało się 15 metrów ponad linią wody.

Budowę jednostki rozpoczęto w 1941 roku w stoczni Meyer Werft w Papenburgu. Ten sam kontrakt na budowę obejmował jeszcze dwie inne jednostki tego typu, jednak działania wojenne doprowadziły do wstrzymania realizacji wszystkich zamówień. 

W 1945 roku, chcąc uchronić jednostkę przed alianckimi bombardowaniami, stoczniowcy zdecydowali się celowo zatopić Elbe 1. Latem tego samego roku statek został ponownie podniesiony z dna, jednak kontynuowanie budowy okazało się niezwykle trudne ze względu na braki materiałowe i niedostatek narzędzi. Dopiero pod koniec 1945 roku około 50 pracowników stoczni mogło wznowić prace przy jednostce, choć w pierwszej kolejności realizowano pilne remonty innych statków.

Ostatecznie Elbe 1 ukończono w 1948 roku, dziewięć lat po uroczystym położeniu stępki.

Przez kolejne cztery dekady jednostka pełniła funkcję latarniowca naprowadzającego statki na podejściu do Łaby, około 15 mil morskich od ruchliwego portu w Cuxhaven.

W trakcie swojej długoletniej służby statek był, według dostępnych informacji, taranowany przez inne jednostki ponad 50 razy. Mimo licznych kolizji pozostawał na stanowisku aż do 1988 roku, stając się ostatnim latarniowcem pełniącym służbę na Łabie.

Po wycofaniu ze służby został zachowany jako zabytek. Od 1990 roku funkcjonuje jako prywatny statek-muzeum i jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji morskich regionu.

W wyniku ostatniej kolizji nie odnotowano żadnych uszkodzeń latarniowca. Jednostka bezpiecznie powróciła do swojego miejsca postoju w Cuxhaven.

Wizyta w Gdańsku

Warto dodać, że ten Elbe 1 wizytował także w Gdańsku podczas XX Zlotu Żaglowców Baltic Sail w 2016 roku. Jednostka została udostępniona dla zwiedzających przy nabrzeżu Ziółkowskiego (Kapitanat Portu Gdańsk) i cieszyła się ogromnym powodzeniem.

Jubileuszowy zlot był wówczas rekordowym pod względem m.in. liczby jednostek i ilości uczestników. Na zakończenie czterodniowego żeglarskiego święta tradycyjnie odbyła się Parada Żaglowców. Z rejonu Polskiego Haka wyruszyło ponad 100 jednostek, które zaprezentowały się tysiącom widzów zgromadzonych na obu brzegach Motławy.