Japończycy współwłaścicielem norweskiego Goliata. Norweski local content z japońskim wsadem

Wiodąca japońska firma zajmująca się energią odnawialną ENEOS Renewable Energy (ERE) została partnerem w realizacji projektu GoliatVIND. ENEOS nabyło od Odfjell Oceanwind 20% udziałów w projekcie – informuje klaster Norwegian Offshore Wind. ERE jest częścią japońskiego giganta energetycznego ENEOS Holdings, Inc (dawniej JXTG Holdings, Inc. Innowacyjne i kompleksowe podejście do budowy i wykorzystania morskich farm wiatrowych w Norwegii i Japonii może być wzorem dla polskich polityków i inwestorów. 

Ta część koncernu energetycznego ENEOS koncentruje sią na projektach mających za zadanie  upowszechnianie działań w obszarze  energii odnawialnej. ERE prowadzi inwestycje, których głównym celem jest przebudowa systemu dostaw energii w Japonii. Kraj Kwitnącej Wiśni zaplanował osiągnięcie neutralności węglowej do 2050 r.

ERE inwestuje w zdywersyfikowane odnawialne źródła energii, w tym energię słoneczną, lądową i morską energetykę wiatrową, elektrownie oparte o biomasę i zasilane energią wodną. Udziałowcy budujący GoliatVIND to Source Galileo Norge (40%), Odfjell Oceanwind (20%), The Kansai Electric Power co., inc. (20%) i ERE (20%). 

GoliatVIND jest to projekt demonstracyjny o mocy 75 MW (5 x 15 MW). Zbudowany zostanie na bazie pływających morskich elektrowni wiatrowych usytuowanych na północy morskiej strefy gospodarczej Norwegii.  Pływające „wiatraki” podłączone zostaną do sieci za pośrednictwem FPSO Goliat. Do norweskiej sieci energetycznej prąd popłynie do regionu Hammerfest wraz z rezerwacją sieci na lądzie w Statnett i Lucernie. 

Projekt musi funkcjonować w oparciu o pływające konstrukcje, grupa generatorów produkująca energię  zlokalizowana jest na akwenie o głębokości 400 metrów. Granice pływającej farmy wiatrowej  znajdują się na akwenach północnej części Morza Norweskiego i Morza Barentsa. Będą to konstrukcje oparte na technologii półzanurzalnych fundamentów Deepsea Star™ firmy Odfjell Oceanwind.

Fundament z certyfikatem

Na początku 2022 r. DNV przyznało konstrukcji pływającego fundamentu turbiny wiatrowej - Deepsea Semi™Odfjell Oceanwind certyfikat Approval in Principle (AiP). Certyfikat otrzymała technologia zasilania w energię instalacji naftowych i gazowych działających w trudnych warunkach oceanicznych.

Fundament Deepsea Semi™ jest przeznaczony do utrzymania pływających  turbin wiatrowych o mocy do 15 MW. Zakłada się, że farmy z tym fundamentem będą działać na akwenach Morza Północnego i Atlantyku. Przewiduje się, że mogą być zakotwiczone na akwenach o głębokości od 100 do 1300 metrów.

- Projekt będzie korzystał z łańcucha dostaw opracowanego przez Odfjell Oceanwind przez kilka lat. Na początku tego roku GoliatVIND otrzymał dotację w wysokości 2 mld NOK (185 mln USD) od norweskiego przedsiębiorstwa państwowego ENOVA SF w ramach programu mającego na celu zademonstrowanie i obniżenie kosztów pływających morskich farm wiatrowych - podkreśla klaster Norwegian Offshore Wind.

 - Cieszymy się, że możemy powitać ERE jako kluczowego partnera w projekcie GoliatVIND. Włączenie ERE do partnerstwa jeszcze bardziej wzmacnia nasze możliwości w zakresie rozwoju i realizacji projektu Jesteśmy szczególnie zaszczyceni, że kolejna japońska firma zdecydowała się zainwestować w jeden z naszych projektów, po inwestycjach Kansai Electric Power i M.O.L w ciągu ostatniego roku – mówi Per Lund, CEO of Odfjell.

ERE to kolejny globalny gracz o dużym potencjale przemysłowym i finansowym.

– Wejście do projektu ERE uzupełnia naszą istniejącą bazę partnerów i jeszcze bardziej pokazuje znaczenie naszych projektów i możliwości na globalnym rynku pływających morskich farm wiatrowych – podkreślił Lund. 

– Cieszymy się, że widzimy kolejny przykład na to, jak atrakcyjny jest rynek norweski dla japońskich firm – komentuje wejście kolejnego partnera Arvid Nesse, prezes Norwegian Offshore Wind.

Source Galileo Norge i Odfjell Oceanwind rozpoczęły współpracę nad GoliatVIND pod koniec kwietnia 2023 r. Source Galileo Norge zabezpiecza 175 mln euro finansowania od Enova w marcu 2024 r. Inwestor zapowiada, że GoliatVIND może zostać uruchomiony już w 2027-2028 r. pod warunkiem, że będą czynniki sprzyjające, takie jak odpowiednie  ramy regulacyjne oraz korzystna atmosfera ze strony administracji.

Norweski rząd przyjął ambitny cel redukcji emisji CO2 o 50-55% do 2030 r. w stosunku do poziomu z 1990 r. Zakłada się, że aby go osiągnąć, konieczne jest, aby energia elektryczna wykorzystywana przez przemysł naftowy i gazowy była pozyskiwana ze źródeł odnawialnych. Rząd Norwegii wyznaczył również cel, by 2040 r. pozyskiwać  30 GW energii wiatrowej z instalacji usytuowanych na morzu.

Gotō (Eco) City, Prefektura Nagasaki

Japończycy do dekarbonizacji podchodzą kompleksowo. Budują farmy wiatrowe, by przekształcić miasta w strefy przyjazne dla ludzi i środowiska. W tym przypadku budowa farmy ma określony cel nie tylko gospodarczy ale i społeczny. I zanim powstaną w Polsce morskie farmy wiatrowe również warto by spojrzeć na ich funkcje w ten sposób. Gmin nadmorskich i małych portów morskich w Polsce nie brakuje. Można w nich zainicjować bardziej ambitny projekt na kształt „drugiej Japonii”.   

Japończycy, którzy uczestniczą w projekcie budowy ekologicznego miasta Gotō City, postanowili się włączyć w projekt norweski wiedząc, że GoliatVIND otrzymał dotację w wysokości 2 miliardów NOK (185 milionów USD). Finanse na projekt konsorcjum norwesko-japońskie otrzymało od norweskiego przedsiębiorstwa państwowego ENOVA SF. 

Jest to realizacja wykonywana w ramach programu mającego na celu zbudowanie demonstratora i ustalenie możliwości obniżenie kosztów uruchomienia morskiej energetyki wiatrowej opartych na konstrukcji pływającej. Japoński partner podkreśla, że „Jest to pierwszy zagraniczny projekt morskiej energetyki wiatrowej ERE i drugi projekt morskiej energetyki wiatrowej po projekcie Gotō City”. 

W ramach projektu Gotō City zbudowana zostanie Goto Floating Wind Farm LLC. Z powodu odkrycia wad w pływającej konstrukcji niedawno zmieniono harmonogram budowy japońskiej morskiej farmy pływającej. Data rozpoczęcia komercyjnej eksploatacji projektu została pierwotnie zaplanowana na styczeń 2024 r. 

Jednak proces budowy został opóźniony z powodu wad odkrytych w pływającej konstrukcji podczas budowy – informują inwestorzy i wykonawcy. Wśród nich są Goto Floating Wind Farm LLC, TODA CORPORATION, Japan Renewable Energy Corporation, OSAKA GAS CO., LTD., INPEX CORPORATION, Kansai Electric Power Co., Inc., Chubu Electric Power Co., Inc. Dwa z tych podmiotów uczestniczą w projekcie budowy norweskiej farmy wiatrowej. 

Stwierdzone wady zmusiły do zmiany planu wdrożenia. Operacyjne uruchomienie pływającej farmy wiatrowej  w pobliży miasta Gotō zaplanowano na styczeń 2026 r. Wniosek został zatwierdzony przez Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu (METI) oraz Ministerstwo Ziemi, Infrastruktury, Transportu i Turystyki (MLIT) we wrześniu 2023 r.

Ponieważ rozpoczęto już instalacje, inspektorzy TODA przeprowadzą sprawdzenie pływającej konstrukcji już zainstalowanej u wybrzeży Sakiyama. Po identyfikacji wad prace będą kontynuowane. Jedna z trzech pływających konstrukcji zainstalowanych u wybrzeży Sakiyama zostanie wyładowana na stocznię w porcie Fukue. W stoczni zostanie zbadana integralność pływającej konstrukcji. Na podstawie wyników badań w stoczni,  TODA zdecyduje, czy przeprowadzić inspekcję pozostałych dwóch pływających konstrukcji.

Japońsko-norweski transfer wiedzy 

Udział japońskich firm ma również na celu transfer wiedzy i wymianą doświadczeń w budowie pływających instalacji wiatrowych. ERE podkreśla, że zamierza przyczynić się do finalizacji projektu norweskiego, „wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie w projektach [budowy instalacji do wykorzystania – MG] energii wiatrowej na lądzie i na morzu”. 

ERE w czerwcu 2024 roku przystąpiło do Floating Offshore Wind Technology Research Association (FLOWRA) którego celem jest promowanie rozwoju technologii i innowacji w celu komercjalizacji pływającej energetyki wiatrowej na morzu. Kierownictwo ERE podkreśla, że „weźmie również udział w zaawansowanych inicjatywach w Norwegii i wykorzysta wiedzę i doświadczenie zdobyte podczas działalności w zakresie pływającej energii wiatrowej na morzu”. Chodzi o to, aby „przyczynić się do pełnowymiarowego rozwoju biznesu wiatrowego na morzu, który ma powstać w Japonii w średnim okresie”. Firma jest nastawiona, by doprowadzić do pełnej komercjalizacji energetyki wiatrowej uzyskiwanej z pływających farm. 

W przypadku drugiej japońskiej firmy uczestniczącej w norweskim projekcie należy zauważyć, że  Kansai Electric Power Co., Inc. to druga co do wielkości firma energetyczna w Japonii, będąca liderem w sektorze energetycznym. Ma ona  bogatą historię w działalności inwestycyjnej i usługowej na rynku energetycznym Japonii. Koncern koncentruje aktywność na czterech podstawowych obszarach: energetyce, przesyle i dystrybucji, informacji i telekomunikacji oraz rozwiązaniach detalicznych i biznesowych.

Poza Japonią Kansai Electric Power ma rozwinięte międzynarodowe portfolio. Obejmuje ono 2,852 GW mocy wytwórczej. Firma kontroluje 22 projekty w 11 krajach w Europie, obu Amerykach i Azji. W przypadku japońskich farm wiatrowych local content szacuje się na około 80% wartości. Czas pomyśleć jak będzie wyglądał local content w przypadku mniej skomplikowanych „polskich” morskich farm wiatrowych.