Wyspy enklawami różnorodności roślinnej

Mimo że wyspy zajmują ok. 5 procent powierzchni lądów, są siedliskiem do 31 proc. gatunków roślin – dowodzą naukowcy na łamach tygodnika „Nature”.

Tasmania, Madagaskar, Nowa Gwinea i tysiące innych większych i mniejszych wysp zajmuje ok. 5 proc. powierzchni lądów. Okazuje się jednak, że wyspy są zarazem siedliskiem do 31 proc. ziemskich gatunków roślin.

Międzynarodowy zespół naukowców, pod kierunkiem Juliana Schradera z Macquarie University (Australia), analizował dane dotyczące ponad 304 tys. roślin naczyniowych - niemal wszystkich gatunków z całego świata znanych nauce – odkrywając, że wyspy stanowią prawdziwą skarbnicę różnorodności biologicznej (https://www.nature.com/articles/s41586-024-08036-1).

Zespół wyliczył, że ponad 94 tys. gatunków jest rodzimych dla wysp. Z tego 63 tys. 280 jest endemicznych, tj. nie występuje nigdzie indziej na świecie, co stanowi 21 proc. globalnej różnorodności roślin.

Badania stanowią pierwszą całościową ocenę rodzimych i endemicznych roślin naczyniowych na wyspach oceanicznych i morskich na całym świecie. Rośliny rodzime występują naturalnie na różnych wyspach, podczas gdy rośliny endemiczne można znaleźć tylko na konkretnej wyspie lub grupie wysp.

Rośliny naczyniowe stanowią większość na Ziemi i obejmują drzewa, krzewy, zioła, paprocie i trawy. Rośliny nienaczyniowe to mchy czy wątrobowce.

Badanie wykazało, że tylko sześć proc. wysp, na których występują gatunki endemiczne, spełniło cel Organizacji Narodów Zjednoczonych, aby do 2030 r. objąć ochroną 30 proc. obszarów lądowych i morskich.

W toku badań zidentyfikowano kilka wysp szczególnych pod względem różnorodności gatunków endemicznych. Niemal wszystkie to duże, tropikalne wyspy o złożonej topografii i długim okresie odizolowania od lądu stałego.

Na szczycie listy znajduje się Madagaskar, na którym występuje aż 9 tys. 318 gatunków roślin endemicznych. Tuż za nim plasuje się Nowa Gwinea (8 tys. 793), Borneo (5 tys. 765), Kuba (2 tys. 679) i Nowa Kaledonia (2 tys. 493).

krx/ bar/