Irańscy marynarze wrócili do kraju ze Sri Lanki. Wśród nich rozbitkowie z IRIS Dena

Ze Sri Lanki do kraju powróciło we wtorek 238 irańskich marynarzy, członków załóg okrętów: internowanego IRIS Buszehr oraz zatopionego IRIS Dena – poinformowało ministerstwo obrony Sri Lanki. Irańczycy przybywali na wyspie od początku marca, gdzie znaleźli schronienie na podstawie prawa humanitarnego.

Wśród repatriowanych jest 206 marynarzy z Buszehra, który poprosił o schronienie oraz 32 rozbitków z Deny, którą 4 marca zatopił w pobliżu Sri Lanki amerykański okręt podwodny. Władze państwa przekazały, że zapewniając bezpieczeństwo marynarzom państwa-strony konfliktu, wypełniły zapisy Konwencji haskiej z 1907 roku. Sri Lanka podkreśla swoją neutralność i z tego powodu nie udostępniła również swoich lotnisk amerykańskiemu lotnictwu.

Na wyspie pozostało kilku członków załogi Buszehra, by utrzymywać internowany okręt. Pozostali Irańczycy powrócili do kraju wyczarterowanym samolotem. Wcześniej do Iranu wróciła większość 183-osobowej załogi trzeciego okrętu, który również poprosił o schronienie, ale w Indiach. Wszystkie trzy irańskie okręty, tuż przed rozpoczęciem wojny przez USA i Izrael, przebywały w Indiach na pokazowych ćwiczeniach Milan 2026. 

Zatopienie IRIS Dena było szeroko komentowane w mediach. Amerykanie chwalili się celnym atakiem i publikowali nagrania w mediach społecznościowych. Iran natomiast uznał zatopienie jego okrętu na Oceanie Indyjskim, tysiące mil od działań wojennych, za zbrodnię wojenną. Zginęło wtedy 104 marynarzy, a rozbitków z wody podjęły służy Sri Lanki. Zatopienie Deny przez amerykański okręt było pierwszym od 1982 zatopieniem wrogiego okrętu przez jednostkę podwodną. Wtedy, podczas wojny o Falklandy brytyjski HMS Conqueror o napędzie atomowym zniszczył argentyński krążownik ARA General Belgrano (dawny USS Phoenix, który był w porcie podczas japońskiego ataku na Pearl Harbor, a później służył na Pacyfiku). Tym samym zatopienie Deny to drugi w historii i pierwszy w XXI wieku przypadek zniszczenia okrętu nawodnego przez atomowy okręt podwodny.

Wojna USA-Iran

Amerykanie chwalą się zniszczeniem 158 (zdaniem prezydenta USA Donalda Trumpa) okrętów irańskich sił morskich, czyli marynarki wojennej Islamskiej Republiki Iranu (NEDAJA) oraz bardziej istotnej marynarki wojennej Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Większość okrętów zniszczono w portach. Nie mniej, nawet bez wyraźnego działania sił morskich, Iran zdołał zablokować Cieśninę Ormuz, zbombardować statki transportowe, porty i instalacje naftowe w Zatoce Perskiej oraz doprowadzić do globalnego kryzysu paliwowego. W warunkach pokoju przepływa tamtędy co najmniej 20% światowego eksportu ropy naftowej.

Chociaż w środę 8.04 weszło w życie zawieszenie broni, w którym mediował Pakistan, oba państwa nie rezygnują z wojennej retoryki. W sobotę 11.04 w Islamabadzie odbyły się nieudane negocjacje pomiędzy państwami, ale nie wykluczono kolejnych rund rozmów. W poniedziałek 13.04 US Navy rozpoczęła natomiast blokadę portów morskich Iranu, połączoną z rozminowywaniem Cieśniny Ormuz. Amerykanie zakazują przepływania statkom, które odwiedziły wody terytorialne i porty Iranu, a od pozostałych jednostek wymagają zgłoszenia się przez radio. Blokada wydaje się jednak nieszczelna, ponieważ potwierdzono już, że ominęły ją trzy związane z Iranem statki.