SatBałtyk już na wodzie

3 listopada, na Zatoce Gdańskiej, została zwodowana autonomiczna oceanograficzna pława pomiarowa Konsorcjum SatBałtyk, którego koordynatorem jest Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (IO PAN). System SatBałtyk będzie dostarczał aktualnych informacji w postaci map, danych liczbowych, prognoz zmian i opisów charakterystyk strukturalnych i funkcjonalnych środowiska Morza Bałtyckiego.

Dzięki pomocy Urzędu Morskiego w Gdyni cała operacja została przeprowadzona z pokładu m/s „Zodiak” przez pracowników IO PAN oraz współpracujących przedsiębiorstw DAC System i SYSCOM. Pława SatBałtyk zakotwiczona została 6 mil morskich na północny-wschód od ujścia Wisły, a zainstalowana na niej aparatura badawcza umożliwiała wykonywanie pomiarów zarówno nad jak i pod powierzchnią morza.

Mierzone nad powierzchnią parametry to prędkość i kierunek wiatru, temperatura i wilgotność powietrza oraz poziom padającego na powierzchnię promieniowania elektromagnetycznego w paśmie widzialnym i podczerwonym. Tuż pod powierzchnią wody i na głębokości 3,5 m zbierane były dane dotyczące temperatury i zasolenia wody morskiej, stężenia tlenu rozpuszczonego, azotanów i chlorofilu a oraz natężenie fluorescencji światła przez rozpuszczoną materię organiczną. Ponadto, pod wodą wykonywane były pomiary poziomu oświetlenia słonecznego, natężenia radiacji skierowanej z toni wodnej w kierunku powierzchni morza, zmętnienia wody morskiej oraz współczynników absorpcji i osłabiania światła. Pozyskane dane wykorzystane zostały do bieżącej walidacji i kalibracji systemu SatBałtyk.

Wyniki pomiarów były transmitowane do serwera danych w czasie rzeczywistym przy pomocy systemu telekomunikacyjnego działającego w oparciu o telefonię komórkową i umożliwiającego stałą łączność i modyfikację realizowanych zadań pomiarowych. Pracą pławy zarządzał system kontrolny wykonany przez firmę DAC System, a zasilanie zapewniał zestaw akumulatorów ładowanych przez panele fotowoltaiczne i turbinę wiatrową.

Po przeprowadzeniu testów, przed sezonem zimowym pława została podjęta z morza w dniu 13 listopada. Operacja podjęcia pławy została wykonana przy udziale statku hydrograficznego Urzędu Morskiego w Gdyni, m/s „Zodiak” i w asyście statku badawczego „Oceania”. Operacja odbywała się w trudnych warunkach pogodowych, przy dość silnym wietrze i wysokiej fali, ale dzięki zaangażowaniu i doświadczeniu kapitanów i załóg obu statków zakończyła sie pełnym sukcesem. Obecnie pława będzie przygotowywana do kolejnych pomiarów w sezonie wiosennym 2016.

SatBałtyk umożliwia sprawne i systematyczne określanie stanu i prognozowanie zmian środowiska Morza Bałtyckiego i postępującego zanieczyszczania jego wód różnymi substancjami, w oparciu o nowatorskie techniki satelitarne wsparte odpowiednimi modelami matematycznymi procesów zachodzących w tym morzu. Dane zebrane przez system mogą być pomocne w wypełnieniu przez nasz kraj zobowiązań wynikających z międzynarodowych konwencji i regulacji prawnych, zobowiązań dotyczących ochrony i obligatoryjnego monitorowania tego środowiska, w tym monitorowania procesów wpływających na klimat w naszym regionie Europy.