Operator kontenerowca Dali oskarżony o szereg przestępstw po katastrofie mostu w Baltimore

Operator kontenerowca MV Dali, który dwa lata temu uderzył w jedną z podpór Francis Scott Key Bridge, doprowadzając do zawalenia konstrukcji, wraz z jednym z nadzorców technicznych firmy został oskarżony przez amerykański Departament Sprawiedliwości (DOJ, Department of Justice) o szereg przestępstw. Ujawniony akt oskarżenia obejmuje łącznie 18 zarzutów wobec m.in. Synergy Marine Group, operatora i zarządcy statku Dali.

Przypomnijmy, że do katastrofy doszło 26 marca 2024 roku, gdy kontenerowiec Dali, pływający pod banderą Singapuru, opuszczał port w Baltimore i kierował się w stronę Sri Lanki. Krótko po odejściu od nabrzeża statek doznał poważnej awarii zasilania, w wyniku której załoga utraciła kontrolę nad jednostką. Mimo podjętych prób odzyskania sterowności i wezwania służb ratunkowych, kontenerowiec uderzył w jedną z głównych podpór Francis Scott Key Bridge.

Siła uderzenia doprowadziła do niemal natychmiastowego zawalenia się znacznej części mostu do rzeki Patapsco. W chwili katastrofy na przeprawie prowadzono prace drogowe. Do wody runęły pojazdy budowlane oraz pracownicy znajdujący się na moście. W katastrofie zginęło sześciu robotników.

Most Francis Scott Key Bridge był jedną z najważniejszych przepraw drogowych w Baltimore. Konstrukcja z lat 70. XX wieku miała długość ponad 2,6 km, a główne przęsło liczyło 366 metrów. Każdego roku korzystało z niego ponad 11 milionów pojazdów. Katastrofa sparaliżowała ruch w porcie Baltimore i doprowadziła do czasowego zamknięcia jednego z najważniejszych szlaków żeglugowych na wschodnim wybrzeżu USA.

W kolejnych tygodniach prowadzono skomplikowaną operację ratunkową i usuwania wraku. Konieczne było pocięcie i wydobycie ogromnych fragmentów stalowej konstrukcji mostu, które spoczywały zarówno na dnie rzeki, jak i na pokładzie statku. Do uwolnienia jednostki wykorzystano m.in. ładunki wybuchowe oraz ciężkie dźwigi pływające. Dopiero po usunięciu elementów mostu możliwe było odholowanie statku i częściowe przywrócenie żeglugi na rzece Patapsco.

Teraz stawiane są nowe zarzuty w sprawie. Firma oraz nadzorca techniczny zostali oskarżeni o „spisek, umyślne zatajenie informacji o zagrożeniu, utrudnianie postępowania oraz składanie fałszywych oświadczeń”. Synergy usłyszała również zarzuty naruszenia przepisów Clean Water Act (CWA), Oil Pollution Act (OPA) oraz Refuse Act w związku z zanieczyszczeniem rzeki Patapsco wyciekiem ropy, kontenerami oraz ich ładunkiem. Departament Sprawiedliwości poinformował, że działania te doprowadziły do śmierci sześciu robotników drogowych pracujących na moście, a także do strat gospodarczych szacowanych na co najmniej 5 miliardów dolarów – informuje serwis the Maritime Executive.

– Akt oskarżenia ujawnia schemat oszustwa i rażących naruszeń, które doprowadziły do niebezpiecznej eksploatacji statku Dali, narażając społeczeństwo i skutkując uderzeniem jednostki w most – powiedział cytowany przez The Maritime Executive agent specjalny FBI w Baltimore Jimmy Paul.

Wcześniejsze doniesienia koncentrowały się głównie na instalacji elektrycznej statku. Akt oskarżenia wskazuje, że luźny przewód w rozdzielni wysokiego napięcia prawdopodobnie doprowadził do pierwszej awarii zasilania. Najnowszy dokument skupia się jednak również na instalacji tzw. flushing pump, czyli pompy przeznaczonej do czyszczenia przewodów paliwowych podczas prac serwisowych. Na jej wykorzystanie zwracała uwagę także Narodowa Rada Bezpieczeństwa i Transportu (NTSB, National Transportation Safety Board) w prowadzonym śledztwie.

Zgodnie z aktem oskarżenia operatorzy Dali mieli wykorzystywać pompę niezgodnie z jej przeznaczeniem. Zamiast standardowych pomp paliwowych wyposażonych w systemy zapasowe i funkcję automatycznego restartu, urządzenie miało zasilać generatory dieslowskie statku. Według śledczych doprowadziło to do drugiego blackoutu jednostki. Prokuratura twierdzi, że gdyby statek korzystał z właściwych pomp paliwowych, odzyskałby zasilanie na czas i bezpiecznie przepłynął pod mostem Key Bridge.

W swoim raporcie NTSB określiła wykorzystanie pompy płuczącej jako „nieodpowiednie” i powiązała je z drugą awarią zasilania. Wskazano również, że nadzorca techniczny zaprzeczał, jakoby wiedział o instalacji pompy na statku. Jednocześnie miał przyznać, że takie wykorzystanie urządzenia byłoby niedopuszczalne.

Synergy oraz nadzorca techniczny zostali także oskarżeni o utrudnianie postępowania federalnej agencji oraz składanie fałszywych oświadczeń i dokumentów NTSB podczas dochodzenia dotyczącego katastrofy. Zarzuty dotyczą m.in. twierdzeń Radhakrishnan Karthik Nair, który miał utrzymywać przed NTSB, że nie wiedział o wykorzystywaniu pompy płuczącej do zasilania generatorów paliwem.

DOJ już wcześniej twierdził, że właściciele i zarządcy statku „wysłali nieprzygotowaną załogę na całkowicie niezdatny do żeglugi statek”, a sama załoga była niewystarczająco przeszkolona.

Pełniący obowiązki prokuratora generalnego USA Todd Blanche określił akt oskarżenia jako „kluczowy krok w pociągnięciu do odpowiedzialności osób, których lekceważenie przepisów bezpieczeństwa morskiego doprowadziło do tej katastrofy”.

NTSB ustaliła, że pompa była używana na statku od wielu miesięcy. W innych fragmentach raportu wskazano również na chaotycznie wykonywane naprawy, m.in. mające usunąć problemy z drganiami – informuje The Maritime Executive.

Postępowanie karne rozpoczyna się zaledwie kilka tygodni przed startem procesu cywilnego, który ma ruszyć 1 czerwca w Baltimore. Pozwy złożyły rodziny ofiar, miasto Baltimore, Baltimore Gas and Electric, wiele lokalnych firm, a także właściciele ładunków. Synergy oraz właściciel statku, Grace Ocean, próbują ograniczyć swoją odpowiedzialność finansową do wartości statku i jego ładunku po katastrofie. 

Rząd federalny zawarł już z firmami ugodę na kwotę przekraczającą 100 milionów dolarów w 2024 roku. Ubezpieczyciele przedsiębiorstw osiągnęli również porozumienie ze stanem Maryland. Sędzia prowadzący sprawę cywilną zaznaczył podczas ostatniego posiedzenia, że rozmowy ugodowe z pozostałymi stronami nadal trwają.

Video.: NTSB