Narodowe Muzeum Morskie – 55 lat

W numerologii 55 to liczba mistrzowska, symbolizująca pracowitość, potencjał intelektualny, poświecenie na rzecz nauki, rozwoju i innowacyjności. To liczba wielkich planów i ich realizacji. W tym roku Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku obchodzi 55 rocznicę powstania.

Rok 2015 był niezwykle intensywny dla naszej instytucji. Współorganizowaliśmy i zorganizowaliśmy kilka wystaw, m.in. "Matki i Statki" oraz "Statki, nasza pasja" oraz cztery międzynarodowe konferencje, w tym prestiżową archeologiczną ISBSA. W tym roku dostaliśmy też nobilitującą nagrodę "Sybillę" za sukcesy naukowe i świętowaliśmy 85-lecie podniesienia bandery na "Darze Pomorza". Pracowaliśmy nad wdrożeniem nowej identyfikacji wizualnej, budujemy Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie i remontujemy muzeum w Helu. Przeżyliśmy także najazd szturmowców w czasie Nocy Muzeów i wygraliśmy po raz kolejny muzealne "Smocze Łodzie".

27 listopada, wraz z naszymi założycielami – Towarzystwem Przyjaciół Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, chcemy uświetnić zarówno jubileuszowy rok 2015 jak i całą 55-letnią historię Muzeum. Gala na Politechnice Gdańskiej będzie nie tylko możliwością do podsumowań i wspomnień, ale też okazją do spojrzenia w przyszłość i podjęcia nowych zobowiązań oraz deklaracji, związanych z rozwojem naszej instytucji.

Mamy nadzieję, że uroczysta gala będzie symbolicznym rozpoczęciem kolejnych lat naszej pracy na polu ochrony i popularyzacji morskiego dziedzictwa Polski. Jesteśmy zaszczyceni możliwością spędzenia tego czasu z szerokim kręgiem naszych przyjaciół, którzy współtworzyli historię Narodowego Muzeum Morskiego i stanowią o jego randze.
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku powstało z inicjatywy ludzi morza, skupionych wokół Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Morskiego. W ich wizji Muzeum Morskie miało być kompleksem portowo - muzealnym, wkomponowanym w serce starego portu gdańskiego, tworzącym zespół typowych obiektów portowych takich jak Żuraw, Spichlerze na Ołowiance, nabrzeża oraz jednostki pływające.

W 1959 roku, z inicjatywy Towarzystwa oraz pomysłu późniejszego dyrektora muzeum - dr Przemysława Smolarka, w gdańskim Dworze Artusa otwarta została wystawa pt. "Rozwój budowy statków". 1 października 1960 roku przy gdańskim Muzeum Pomorskim powołano autonomiczny "Dział Morski", który dwa lata później przekształcił w samodzielną instytucję – Muzeum Morskie - z siedzibą w Żurawiu. Pierwszym dyrektorem instytucji został dr Przemysław Smolarek.

Od początku istnienia Muzeum, instytucje i przedsiębiorstwa gospodarki morskiej wspierały młodą placówkę, pomagając przy urządzanych wystawach i przekazując eksponaty. Przyjmowano modele od stoczni, pamiątki z rejsów od polskich marynarzy, kupowano obrazy o tematyce morskiej. Po zabytki sięgnięto również do morza: podwodna archeologia stawała się domeną młodego Muzeum, a doskonale zakonserwowane w muzealnej pracowni zabytki zaczęły wypełniać sale ekspozycyjne.

1 października 1972 roku Minister Kultury i Sztuki nadał Muzeum rangę i status instytucji narodowej pod nazwą Centralne Muzeum Morskie. Wydarzenie to poprzedziło otwarcie wiosną tego samego roku Muzeum Rybołówstwa w Helu – pierwszego oddziału Muzeum Morskiego. W 1978 roku zakończyła się adaptacja "Starej Kotłowni", budynku przylegającego do Żurawia. W 1981 roku – "Sołdek", a rok później "Dar Pomorza" zostały mianowane oficjalnie statkami – muzeum. W 1984 roku rozpoczęło działalność Muzeum Wisły w Tczewie.

W 1989 roku udostępniono zwiedzającym sale ekspozycyjne w spichlerzach "Panna", "Miedź" i "Oliwski" na wyspie Ołowiance, gdzie od 2000 roku, po dobudowaniu kolejnych spichlerzy "Mała" i "Duża Dąbrowa", mieści się główna siedziba Narodowego Muzeum Morskiego. W 2002 w Kątach Rybackich otwarte zostało Muzeum Zalewu Wiślanego.

W kwietniu 2012 roku, po trzech latach budowy, w miejscu dawnego Składu Kolonialnego został otwarty najnowszy i najnowocześniejszy oddział Muzeum – Ośrodek Kultury Morskiej. 10 grudnia 2013 roku decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum uzyskało status Narodowego Muzeum Morskiego. Dzięki wsparciu, udzielonym z funduszy norweskich i funduszy EOG, pochodzących z Islandii, Liechtensteinu i Norwegii oraz środków krajowych, realizowana jest kolejna ważna inwestycja w historii Narodowego Muzeum Morskiego – budowa Centrum Konserwacji Wraków Statków wraz z Magazynem Studyjnym w Tczewie. Otwarcie nowego oddziału planowane jest w marcu 2016 roku.