Polscy naukowcy powrócili z wyprawy do Arktyki

We wtorek statek naukowo-badawczy Oceania powrócił z 29-tej wyprawy arktycznej AREX 2015. Naukowcy badali rolę oceanu w kształtowaniu klimatu i wpływ zmian klimatu na funkcjonowanie ekosystemów arktycznych.

Tegoroczna wyprawa rozpoczęła się 8 czerwca. W wyprawie, podzielonej na 5 etapów, brało udział ponad 50 naukowców, przede wszystkim z IO PAN, ale także z innych polskich instytucji naukowych. Koordynatorem ekspedycji był dr hab. Waldemar Walczowski. Oceania spędziła w morzu blisko 80 dni. Jak co roku, naukowcy prowadzili pomiary oceanograficzne i meteorologiczne, badali właściwości fizyczne i chemiczne wód oceanicznych oraz organizmy bytujące w  Arktyce.

Główny poligon badawczy to akwen pomiędzy północną Norwegią a częścią Oceanu Arktycznego w pobliżu zachodniego Spitsbergenu. W pierwszym etapie wyprawy prowadzono badania na morzach: Norweskim, Grenlandzkim i Barentsa, od Norwegii do południowej krawędzi Spitsbergenu. Miedzy innymi  wykonano szereg przekrojów pionowych badając Prąd Zachodniospitsbergeński - sięgające aż do Oceanu Arktycznego przedłużenie układu ciepłych prądów oceanicznych. Ciepło niesione przez ten system prądów decyduje o klimacie Europy i Ameryki Północnej, a zmiany ich właściwości powodują odczuwalne wahania klimatyczne.

Zebrane w tym roku dane uzupełniają serię czasową obserwacji gromadzonych przez IO PAN od końca lat 90-tych. W dobie postępujących zmian klimatycznych takie serie czasowe to nieoceniony materiał badawczy, pozwalający na ocenę prędkości zmian, wychwycenie powtarzalności, predykcję przyszłości. Poprzez badania Arktyki - najszybciej zmieniającej się części świata, Polska włącza się w międzynarodowy wysiłek mający na celu rozpoznanie i zrozumienie zmian klimatycznych.
 
Po zakończeniu etapu oceanicznego statek zawinął do Longyearbyen. W tej stolicy arktycznego archipelagu Svalbard odbyła się kolejna wymiana części ekipy naukowej, a statek uzupełnił zapasy słodkiej wody i paliwa. W kolejnym etapie ekspedycji AREX Oceania prowadziła badania w ramach tzw. etapu fiordowego, żeglując do dwóch głównych fiordów zachodniego Spitsbergen: Hornsund i  Kongsfiord. Zakres badań w fiordach obejmuje badania właściwości fizycznych i chemicznych wód i osadów. Ekolodzy pobierają i  badają często unikatowe gatunki roślin i zwierząt żyjące w tych ekosystemach.

Powrót do kraju rozpoczął się 11 sierpnia. W drodze powrotnej z pokładu Oceanii prowadzono badania paleooceanograficzne.

Armatorem Oceanii jest Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (IO PAN) w Sopocie. Badania prowadzone są w ramach działalności statutowej IO PAN jak również  szeregu projektów krajowych i międzynarodowych.  Po powrocie, chwili zasłużonego wypoczynku, przeglądzie technicznym statek wyruszy w następny rejs już na początku września, tym razem w rejony południowego Bałtyku.