Międzynarodowa operacja przeciwminowa na Bałtyku. Polacy na czele zespołu NATO

W dniach 1-13 maja na Morzu Bałtyckim odbywa się międzynarodowa operacja przeciwminowa pk. „Open Spirit 2026”. Na wodach Łotwy okręty państw NATO wykonują zadania związane z oczyszczaniem akwenu z niebezpiecznych pozostałości z czasów II wojny światowej, a także monitorowaniem sytuacji pod wodą. Na czele utworzonej w związku z tym okrętowej grupy zadaniowej (OGZ) stoją polscy oficerowie.

W tym roku działania są organizowane w ścisłej koordynacji z kompleksowymi ćwiczeniami obrony narodowej Szwecji pk. „Aurora 2026”. Bierze w nich udział 400 żołnierzy z ośmiu państw. Do operacji zaangażowano 13 okrętów, 9 zespołów nurkowych oraz 5 zespołów wyposażonych w autonomiczne pojazdy podwodne Ważnym elementem zespołu okrętowego jest Stały Zespół Okrętów Przeciwminowych NATO Grupa 1 (SNMCMG-1). Przypomnijmy, że w okresie od stycznia do końca czerwca na jego czele stoi polska kadra sił morskich, operująca z pokładu okrętu dowodzenia obroną przeciwminową ORP Kadm. Xawery Czernicki.

Celem przedsięwzięcia jest oczyszczenie szlaków żeglugowych i obszarów połowowych z pozostałości materiałów wybuchowych znajdujących się na dnie Morza Bałtyckiego, a tym samym zmniejszenie zagrożeń dla bezpieczeństwa żeglugi morskiej. Jednocześnie ćwiczenia wzmacniają współpracę międzynarodową oraz poprawiają interoperacyjność, taktykę i procedury okrętów przeciwminowych, nurków i jednostek dowodzenia.

„Open Spirit” odbywa się rotacyjnie w jednym z państw bałtyckich (Litwa, Łotwa, Estonia) od 1997 roku. Stanowi istotny wkład we wzmacnianie bezpieczeństwa regionalnego, a jednocześnie promują bezpieczną żeglugę na Morzu Bałtyckim. Celem jest zmniejszenie ryzyka, jakie przede wszystkim miny morskie stwarzają dla żeglugi morskiej, rybołówstwa i innych rodzajów działalności gospodarczej. Do tego dochodzi poprawa stanu środowiska ekologicznego Morza Bałtyckiego

Od rozpoczęcia operacji siły morskie Litwy, Łotwy i Estonii, a także państw partnerskich, odkryły ponad 200 min, bomb lotniczych, torped, a także pozostałości 17 zatopionych statków i dwóch samolotów. Regularnie w tym przedsięwzięciu biorą udział okręty polskiej Marynarki Wojennej.

Od kilku lat istotnym aspektem tej operacji jest również monitorowanie infrastruktury podwodnej (rurociągi, kable) szczególną uwagę podczas tej operacji siły międzynarodowe poświęcają ochronie istniejącej infrastruktury podwodnej przed potencjalnymi zagrożeniami i działaniami destabilizującymi na Morzu Bałtyckim, w myśl rozpoczętej w 2024 roku misji NATO pk. „Baltic Sentry”, będącej odpowiedzią na incydenty związane z uszkodzeniem rurociągów i kabli morskich (podejrzanymi są statki „floty cieni” wykonujące polecenia Rosji).