Kamień węgielny pod muzeum na Westerplatte. Nowoczesne budowanie tożsamości

Uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę Muzeum Westerplatte – przyszłego oddziału Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku – odbyło się w sobotę w Gdańsku. Ten symboliczny krok stanowi ważny symbol w realizacji jednej z najistotniejszych inwestycji muzealnych poświęconych historii II wojny światowej w Polsce. Nowa placówka powstanie na terenie Westerplatte, miejscu wybuchu II wojny światowej, i będzie przestrzenią pamięci, edukacji oraz refleksji nad tragicznymi skutkami konfliktów zbrojnych.

Podczas uroczystości ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cieńkowska podkreślała państwowy wymiar tej inwestycji oraz znaczenie szerokiego wsparcia instytucjonalnego dla jej realizacji. – „Budowa Muzeum Westerplatte to inwestycja o charakterze państwowym, która uzyskała pełne wsparcie Rady Ministrów oraz resortu finansów.” – zaznaczyła minister. Jak podkreślała to wyraz odpowiedzialności państwa za pielęgnowanie pamięci historycznej i tworzenie miejsc, które będą przekazywać przyszłym pokoleniom przesłanie: Nigdy więcej wojny.

W "liście do przyszłych pokoleń", wmurowanym w kamieniu węgielnym podkreślano, że celem placówki jest nie tylko przypominanie o bohaterstwie obrońców, ale też oddanie hołdu ofiarom II WŚ. Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, prof. dr hab. Rafał Wnuk żartobliwie zapewniał, że celem inwestycji jest stworzenie muzeum "nie gorszego" niż muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, które jest miejscem chętnie odwiedzanym przez turystów. Jak to osiągnąć? W rozmowie z Gospodarką Morską dyrektor podkreśla, że muzeum na Westerplatte musi mieć swoją myśl przewodnią oraz atrakcyjną formą. Myślą przewodnią będzie wskazanie Westerplatte jako "miejsca początku", a przesłaniem hasło "Nigdy więcej wojny". - Wbrew temu, co mogło się jeszcze niedawno wydawać, to hasło jest aktualne, sytuacja na świecie pokazuje nam jak bardzo - mówi prof. Rafał Wnuk. I dodaje, że założeniem inwestycji jest połączenie przesłania historycznego z walorami rekreacyjnymi tego terenu, popularnego wśród turystów i mieszkańców Trójmiasta.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell zwracał uwagę, że Westerplatte pozostaje symbolem nie tylko odwagi i bohaterstwa, ale również rozwagi, odpowiedzialności i troski o ludzkie życie. Podkreślał, że obrońcy składnicy, po siedmiu dniach heroicznej walki, potrafili podjąć trudną, lecz rozsądną decyzję o kapitulacji na godnych warunkach, nie narażając swoich żołnierzy na niepotrzebną śmierć. Parell przypomniał również słowa Jan Paweł II wypowiedziane podczas spotkania młodzieży na Westerplatte w 1987 roku, kiedy papież mówił, że każdy człowiek ma w życiu swoje Westerplatte. To symbol wartości i zasad, których należy bronić niezależnie od okoliczności. – „Każdy z was znajduje też w życiu jakieś swoje Westerplatte. Jakiś wymiar zadań, które trzeba podjąć i wypełnić. Jakąś słuszną sprawę, o którą nie można nie walczyć” – przypominał.

Aleksandra Dulkiewicz, prezydentka Gdańska, przypominała, że Westerplatte i historia tego miejsca jest elementem "polskiego DNA", a historia tego miejsca elementem polskiej i gdańskiej tożsamości.

Inwestycja blisko portu

Inwestycja zostanie zrealizowana w dwóch etapach i potrwa do 2030 roku. Pierwszy etap obejmie zagospodarowanie terenu historycznego pola bitwy, z uwzględnieniem prac konserwatorskich, archeologicznych oraz stworzenia ścieżek edukacyjnych i przestrzeni upamiętniających obrońców Westerplatte. Drugi etap zakłada budowę części muzealnej z wystawą stałą, która w nowoczesny i angażujący sposób przedstawi historię obrony Westerplatte oraz dramat II wojny światowej w szerszym kontekście historycznym.

Westerplatte zlokalizowane jest w bezpośrednim sąsiedztwie terenów Portu Gdańsk. Jednak w zgodnej opinii zainteresowanych jest to duży walor, a nie kłopot.

Dyrektor Rafał Wnuk, podkreśla, że taka lokalizacja muzeum sprawi, że tysiące osób przypływających do Gdańska promami lub wycieczkowcami staną się potencjalnymi gośćmi nowej placówki. To pomoże jej pełnić swoją funkcję edukacyjną, pokazując miejsce symbolicznego początku II Wojny Światowej i przekazując polski punkt widzenia na ten konflikt.

Także Błażej Konkol obecny na uroczystości wiceprezes Portu Gdańsk, ocenia, że nie ma żadnego konfliktu między funkcjami historyczno-rekreacyjnymi muzeum Westerplatte, a działalnością portową. Co więcej, lokalizacja Westerplatte będzie promować morze, gospodarkę morską, politykę morską wśród odwiedzających nową placówkę. Pytany, czy odwiedzi muzeum pola bitwy Westerplatte prezes Konkol nie ma żadnych wątpliwości: - Oczywiście odwiedzę, jak tylko będzie otwarte, ale zamierzam też na bieżąco przyglądać się postępowi prac. Jako port będziemy wspierać tę inwestycję - podkreśla Błażej Konkol.